KHI NÃO NGỪNG HOẠT ĐỘNG TÂM ĐI VỀ ĐÂU?

https://thuvienhoasen.org/a43413/khi-nao-ngung-hoat-dong-tam-di-ve-dau-duc-dat-lai-lat-ma-video KHI NÃO NGỪNG HOẠT ĐỘNG TÂM ĐI VỀ ĐÂU? Đức Đạt Lai Lạt Ma Ban Biên Tập TVHS chia xẻ: Câu hỏi "Khi não ngừng hoạt động, tâm đi về đâu?" là một vấn đề sâu sắc, liên quan đến khoa học, triết học và tôn giáo. Không có câu trả lời tuyệt đối, vì nó phụ thuộc vào góc nhìn. Chúng tôi sẽ trình bày cân bằng các quan điểm chính, dựa trên bằng chứng hiện có. Quan điểm khoa học Từ góc nhìn khoa học hiện đại (dựa trên thần kinh học và sinh lý học), tâm thức (consciousness) là sản phẩm của hoạt động não bộ. Khi não ngừng hoạt động hoàn toàn (chết não – brain death), tâm thức cũng chấm dứt, không "đi đâu" cả vì nó không tồn tại độc lập với não. -Não tạo ra tâm thức qua các quá trình điện hóa học phức tạp. Khi não bị tổn thương nghiêm trọng hoặc ngừng cung cấp oxy/máu (như trong ngừng tim), hoạt động thần kinh dừng lại, và tâm thức biến mất. -Chết não được định nghĩa là mất hoàn toàn chức năng não (bao gồm thân não), dù tim có thể vẫn đập nhờ máy hỗ trợ. Lúc này, không còn nhận thức, cảm xúc hay ký ức mới. Tuy nhiên, có một số nghiên cứu thú vị về trải nghiệm cận tử (near-death experiences - NDEs): -Một số người sống sót sau ngừng tim báo cáo thấy ánh sáng, rời khỏi cơ thể, gặp người thân đã mất, hoặc ôn lại cuộc đời – dù não lúc đó thiếu oxy nghiêm trọng. -Các nghiên cứu (như của Sam Parnia hay Jimo Borjigin) cho thấy não có thể có "bùng nổ hoạt động" (surge of gamma waves) ngay trước hoặc sau khi tim ngừng, kéo dài vài giây đến phút. Điều này có thể giải thích ảo giác sống động, cảm giác bình an hoặc ôn ký ức. -Nhưng đây chỉ là hiện tượng tạm thời trong giai đoạn "cận tử", không phải sau chết não thực sự. Không có bằng chứng khoa học nào chứng minh tâm thức tồn tại độc lập sau khi não chết hoàn toàn. Tóm lại, khoa học chủ lưu cho rằng tâm thức chấm dứt khi não chết, giống như ngọn lửa tắt khi hết nhiên liệu. Quan điểm Phật giáo (phổ biến ở Việt Nam) Trong Phật giáo, không có khái niệm "linh hồn bất tử" cố định như một số tôn giáo khác. Thay vào đó: -Tâm thức (thần thức hoặc alaya thức - tàng thức) là dòng chảy liên tục của nghiệp lực (karma), không phải một thực thể vĩnh cửu. -Khi chết, thân xác tan rã, nhưng dòng tâm thức tiếp tục, mang theo nghiệp từ kiếp trước để tái sinh vào một trong sáu cõi (Trời, Người, A-tu-la, Súc sinh, Ngạ quỷ, Địa ngục). -Giai đoạn trung gian (thân trung ấm - bardo) kéo dài tối đa 49 ngày: thần thức trải qua các hiện tượng, có thể quanh quẩn bên người thân, rồi tái sinh tùy nghiệp tốt/xấu. -Mục tiêu cuối cùng là giác ngộ (Niết-bàn), thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử. Phật giáo nhấn mạnh sống thiện lành để có tái sinh tốt đẹp, và thực hành ngồi thiền, niệm Phật/cầu siêu giúp hương linh siêu thoát. Quan điểm các tôn giáo khác • Công giáo/Thiên Chúa giáo: Linh hồn bất tử, sau khi chết được phán xét: lên Thiên đàng (hạnh phúc vĩnh cửu với Chúa), xuống Hỏa ngục, hoặc Luyện ngục (tạm thời thanh tẩy). • Hồi giáo: Linh hồn chờ Ngày phán xét cuối cùng, rồi vào Thiên đường hoặc Hỏa ngục vĩnh viễn. • Ấn Độ giáo: Linh hồn (atman) tái sinh luân hồi cho đến khi hợp nhất với Brahman (giải thoát - moksha). Kết luận Câu trả lời phụ thuộc vào niềm tin của bạn: -Nếu theo khoa học thuần túy: Tâm thức chấm dứt, không "đi đâu". -Nếu theo Phật giáo hoặc các tôn giáo Á Đông: Tâm thức tiếp tục qua tái sinh, tùy nghiệp. -Nếu theo các tôn giáo độc thần: Linh hồn đi đến cõi vĩnh cửu (thiên đường/hỏa ngục). Dù quan điểm nào, nhiều người sau NDEs hoặc suy ngẫm về cái chết thường sống ý nghĩa hơn: ít sợ hãi cái chết, trân trọng cuộc sống, và hướng thiện. Nếu quý độc giả đang suy nghĩ và tiếp tục trăn trở về điều này vì lý do cá nhân, hãy sống tốt trong hiện tại như luôn làm các điều thiện lành, không làm điều ác qua thân khẩu ý – đó là điều chắc chắn nhất chúng ta có thể làm.