Wednesday, November 4, 2026

What governments should do -- the voters' will

https://www.npr.org/2026/11/03/g-s1-149526/2026-midterms-congress-balance-of-power Democrats win full control of Congress, ushering in a new era of divided government Updated November 4, 20261:52 AM ET By Eric McDaniel, Claudia Grisales Democrats have cemented control of both chambers of Congress, according to an NPR analysis based on a tally of race calls by The Associated Press. The twin victories in the House and Senate return the Democratic Party to full control of Congress for the first time since 2023 and deepen the level of expected friction between President Trump and congressional Democrats in a new era of divided government. After a largely unrestrained start to his second term, Trump's final two years in the White House are now certain to be hampered by congressional investigations in two chambers and legislators hostile to his agenda. The midterm campaign was defined by Americans' frustrations with the high cost of living and perceived public corruption. Those concerns were at the heart of Democratic campaign messaging, including in the seven Senate races that flipped from Republican control: North Carolina, South Carolina, Ohio, Texas, Kansas, Iowa and Maine. Democrats also easily held onto a Senate seat in Georgia, despite its swing-state status.... https://www.npr.org/2026/11/05/nx-s1-6029365/gas-diesel-price-congress-midterms What could Democrats do? Nothing yet — members of the new Congress won't be sworn in until January. And once they are seated, U.S. legislators have limited powers to directly affect the price of oil, which is dictated by a complex global market. In the run-up to the election, most of the actions taken by the federal government to lower fuel prices came through the White House, not Congress. Hoping to stave off losses for his party, President Trump tried to ease the cost of diesel by loosening federal rules on dyed diesel, which is normally used for farming. He also announced a deal that would bring more Russian diesel to global markets, including the U.S., by temporarily lifting sanctions. Neither of these did much to move the needle. But the new Congressional Democrats will have the power to push the president to end the war in Iran, in part by making it harder to authorize new war spending. Senate Minority Leader Chuck Schumer (D.-NY) told reporters on Wednesday that Democrats are intent on ending the war and bringing down the cost of living, saying that "relief is on the way." "What a unified Democratic Congress can do is make escalation considerably more costly: both chambers can pass resolutions, attach conditions to war spending and hold back confirmations of key officials," Claudio Galimberti, chief economist of Rystad Energy, wrote in a market note to the media. Still, the president has veto power over legislation, as well as executive powers. " President Trump still retains full discretionary authority over military strikes, over blockades and sanctions, licenses, and so on," said Jorge León,  head of geopolitical analysis at Rystad Energy, in an interview with NPR. Trump has sent mixed messages about whether he wants to end or escalate the war. In the past few weeks, he warned Gulf Arab countries to prepare for a new military campaign after the midterms. The U.S. struck Qeshm, an island in the Strait of Hormuz that Iran uses to launch its own strikes, on Nov. 2. But on election night, Trump told The New York Times that he knew voters were unhappy about gas prices. And the next day, as the extent of the election rout became clear, Vice President JD Vance posted on social media: "The reason we lost is the war." If the war ends, when would prices fall? Jaime Brito, executive director of refining and oil markets for Dow Jones Energy, says if there's a deal to end the war, traders could be very excited. Brito said they might look for formal announcements from both Iran and the U.S. that the strait is reopening, and that both sides are pulling back their military presence in the area. If market traders are convinced the peace will last? "If that scenario happens, then I personally see crude prices dropping, you know, $15, $20 [a barrel] immediately, in the next two, three days from the announcement," he said. But for gasoline and diesel prices to fall, too, oil would have to start moving again. Ships that have been running long, alternative routes to avoid passing through the Strait of Hormuz would have to return to their points of origin, and then resume their former routes through the strait. León pointed out, that could lead to traffic jams. From there, that crude will still need to be refined and make its way onto the market. In the most optimistic scenario, Brito said, it could take three months after a ceasefire or deal is announced for gasoline and diesel prices to hit their prewar levels. León thinks it would take more like six months for the price of crude to hit its prewar level, and then another month or two for gasoline and diesel to follow. But that's assuming all goes well. And, both of them said, there could be hiccups along the way that stretch the recovery timeline out for up to a year after a deal is announced. " I don't want to say this, but, you know, expensive gasoline prices could be a new normal," Brito said." The X factors The first big X factor: the war in Ukraine. If Ukraine continues attacking Russian refineries, the price of diesel may not drop as precipitously as gasoline might. That's because Russia's refineries normally bring much of the world's diesel to global markets. Resuming traffic through the Strait of Hormuz will help lower the price of diesel — but it may take longer to reach its prewar level, León said. Other scenarios could make for a less rosy picture, León said. U.S. refineries have been running above 90% capacity — what if they need emergency maintenance just at the moment when there's more oil ready to bring to market? Or, what if hostilities restart again, despite a deal? Brito agreed. Before the end of the year, there could theoretically be new attacks in the strait, he wrote, "if the current administration sees it as a 'window' to complete unfinished tasks before the new Congressional layout takes their seat in January." And there's also one more factor at play: The war has raised the price of moving oil itself around the world. Since the Strait of Hormuz has been blocked off for so long, freight costs have gone up; ships carrying oil have had to skirt around the strait, take longer routes and use more fuel in the process. Plus, the price of insuring those ships has gone up, since transit around the strait has gotten so much riskier. That means that even the oil industry is paying more to be in the oil business. And if hostilities persist and those freight costs remain high, that could keep the price of Brent crude elevated for longer. "Bottom line," Brito wrote, for any hope of a return to normal prices, "you need to see a definitive end of the conflict." https://www.npr.org/2026/03/20/nx-s1-5753985/oil-gasoline-prices-iran Oil and gas prices... March 16, 20265:00 AM ET ...In sum … the hole is just too big The problem is that no matter how many of these strategic levers governments pull, they just can't replace the amount of oil that's stuck waiting to move through the strait. "Fifteen million barrels a day isn't easy to offset anywhere," says Dan Pickering, the chief investment officer with Pickering Energy Partners. "That's the total production in the United States, and we're the biggest producer in the world. There is no easy fix." And there's no substitute for addressing the actual problem: The blockage of supply from the Persian Gulf. There's one big lever that President Trump could pull to "immediately bring relief to Americans, truckers, farmers, travelers," says Patrick de Haan. "Restore the flow of oil and other products through the Strait of Hormuz. Everything else is a piecemeal Band-Aid on a gaping wound."

AI is changing mathematics — but not how you think

https://www.npr.org/2026/11/04/nx-s1-6010471/ai-math-navier-stokes-mathematicians-openai November 4, 20263:00 AM ET By Regina G. Barber,Geoff Brumfiel,Juan Diego Ramirez, Rebecca Ramirez Can AI and mathematicians coexist? Geoff Brumfel, weighs the risks and rewards of AI's math takeover. Malte Mueller/Getty Images Math has created some of humanity's oldest intellectual challenges. And AI is completely changing the game. This year AI solved one of math's most difficult problems. Since then, OpenAI published hundreds of new math results. So is this the end for the people who've dedicated their careers to pushing forward math? We get into it with NPR science correspondent Geoff Brumfel, who weighs the risks and rewards of AI's math takeover. This episode was produced by Juan Diego Ramirez It was edited by Rebecca Ramirez. Geoff Brumfel and Tyler Jones checked the facts. The audio engineer was Jimmy Keeley.

Sunday, November 1, 2026

Norway makes toilets ‘great again’

https://www.cnn.com/2026/10/30/travel/visit-norway-toilets-trump-scli-intl Visit Norway makes toilets ‘great again’ after Trump’s ‘sh*t house country’ jab By Lianne Kolirin Updated Oct 30, 2026 Norway’s tourism board has launched a tongue-in-cheek toilet campaign to show off the country’s most scenic restrooms after US President Donald Trump branded the Nordic nation a “sh*t house country.” Trump delivered his scathing comments on the campaign trail, days before voters head to the polls for the midterm elections. He said on Sunday that he would welcome immigrants to the US from some countries, but not Norway “because I didn’t get the Nobel Prize … ​So I don’t want anybody from Norway.” Trump later said at the same rally: “Norway has become a sh*t house country, actually.” Now, Visit Norway has embraced the label, asking, “Are these the world’s best sh*t houses?” in an article online that showcases the facilities available in the scenic Scandinavian nation. Highlighting its campaign on social media this week, the tourist board posted several of the images and wrote: “So, we heard some noise about ‘s…house country’… What can we say, we do have some of the world’s most beautiful and spectacular toilets.” https://media.cnn.com/api/v1/images/stellar/prod/lars-grimsby-statens-vegvesen-5.jpg?c=original&q=w_860,c_fill/f_webp This restroom at Ostasteidn in Ryfylke is designed so that moss grows on its outer walls. Lars Grimsby/Statens vegvesen/Visit Norway The Norwegian marketing campaign shows photos and footage of some of the glorious facilities, accompanied by captions such as: “Norway makes sh*thouses great again! These toilets are worth a visit, both when you really have to go – and when you don’t.” Among the featured bathrooms is that at the Stegastein viewpoint in the Sognefjord region, which the tourist board said has been described as one of the world’s 10 best public toilets by DesignCurial. It also highlights the wave-shaped Ureddplassen on the Helgeland coast. Described on the site as “architectural masterpieces,” the featured restrooms include a golden one on the island Senja, as well as one that runs on solar power in the Sognefjord area. Visitors to these bathrooms are encouraged to take the opportunity to enjoy the Norwegian scenery. Andreas Solbakken/Visit Norway https://media.cnn.com/api/v1/images/stellar/prod/20190728-almannajuvet-andreas-solbakken-013.jpg?c=original&q=w_860,c_fill/f_webp Promising “more to come” with regards to restrooms being built to impress, the website concludes: “Norway’s portfolio of spectacular toilets is, as you can see, filled with great examples of how something as boring as a loo can become a tourist attraction.” The US President has also called Haiti, ​Libya, Somalia and Yemen “sh*t house countries.” But his attack on Norway seems to have stemmed from losing out on the Nobel Peace Prize, which was awarded to South African human rights pioneer Navi Pillay earlier this month. Trump has repeatedly been reminded by the Norwegians that the prize is awarded by an independent Nobel Committee and not the government of Norway.

Friday, October 30, 2026

The Funniest Wildlife Photos This Year

https://www.nbcwashington.com/news/national-international/nikon-comedy-wildlife-photography-awards-finalists-2026/4164767/ Need a laugh? Here are some of the funniest wildlife photos this year From an Elvis-like crocodile to a bird that looks ready for a ballet performance, the 2026 Nikon Comedy Wildlife finalists deliver plenty of laughs. By Alexis Garcia and Tejal WakchourePublished October 10, 2026 • Updated on October 10, 2026 at 3:11 pm https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Diego-Perez_Sexy-mantis.jpg?w=1100 A tiny green mantis peeks over a leaf during a night walk in an area of Cusco, Peru, that is still waiting to be protected. (Diego Perez/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Udo-Harms_Little-Godzilla.jpg?w=1100 This squirrel had taken a bit too much in its mouth – but with a few firm bites, the greenery was made to fit. (Udo Harms/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Barbara-Seiberl-Stark_Push-Over.jpg?w=1100 A pride of young lions playing in the riverbed of Ruckomechi in Zimbabwe.(Barbara Seiberl-Stark/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Carolyn-Moore_Oops-I-think-I-just-Parped.jpg?w=1100 This relaxed hare is going about his activities totally relaxed. (Carolyn Moore/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Charles-Janson_Bears-Sharing-a-Laugh.jpg?w=1100 Two subadult male Brown Bears play-fighting to prepare them to engage in real fights with adult males. (Charles Janson/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Eigil-B-Jensen_Fish-headed-bird.jpg?w=1100 An anhinga that had caught a fish, unfortunately (or luckily) penetrating the fish with its beak during the catch. (Eigil B Jensen/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Hannah-Deitl_Cheeky-Little-Elephant.jpg?w=1100 This cheeky little elephant is messing around with his friend in South Africa. (Hannah Deitl/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Homi-Sahana_The-Handstand.jpg?w=1100 This female spent much of the morning perching herself on different vantage points in search of her cub. (Homi Sahana/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Ka-Chun-Jacky_Resting-Owl-Face.jpg?w=1100 This little owl flew silently and perched on a branch in front of the photographer before it started to sing in Nanling National Forest Park in China. (Ka Chun Jacky/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Kevin_Lohman_Are-You-Kidding-Me.jpg?w=1100 A young Great Horned Owl had barely settled onto its perch before a protective squirrel launched a surprise aerial tackle, knocking it into the grass below. (Kevin Lohman/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/kyo-chen_A-Very-Pressured-Spadefish.jpg?w=1100 In the waters of Dumaguete, Philippines, a spadefish swims just ahead of a giant whale shark, wearing an expression as if an overwhelming pressure is closing in from behind. (Kyo Chen/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Natalie-Veekmans_This-is-my-best-side.jpg?w=1100 Two Belgian beavers who have clearly decided that humans are no reason to interrupt their daily routine and they even seemed happy to pose for the camera. (Natalie Veekmans/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Paolo-Torre_Elvis.jpg?w=1100 This caiman emerged from the water in an area with a lot of floating vegetation and part of it remained on its head, resembling a 1950s rock and roll hairstyle. (Paolo Torre/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Robert-Nairn_Ballet-Dancer.jpg?w=1100 This image was taken in Dumfriesshire, Scotland with a Nikon z8 and 100-400 mm lens. (Robert Nairn/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Rosie-Barrett_For-The-Gram.jpg?w=1100 A family with 3 playful yearlings climbing up and down the trees stop for just a moment in this perfect pose. (Rosie Barrett/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/ScottSuriano_Morning-Calisthenics.jpg?w=1100 No rest days for this furry apex predator as she is puts in the sweat equity to get herself ready for the upcoming summer season. (Scott Suriano/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Subi_Sridharan_Hair-Check-Before-the-Family-Photo.jpg?w=1100 One meerkat insists on giving a last-minute grooming inspection while the others are trying their best to look respectable. (Subi Sridharan/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Tapani-Linnanmaki_Fashion-fades_Feather-coats-are-forever.jpg?w=1100 The water on the ice doesn't seem to bother the sea eagle, which approaches with the same confident stride year after year. (Tapani Linnanmäki/Nikon Comedy Wildlife Awards) https://vip-media.nbcnewyork.com/2026/10/Thong-Duy-Vu_Out-of-Water.jpg?w=1100 On a gentle sunlit afternoon, a little sunbird excitedly set off for a five-star spa deep in the forest. (Thong Duy Vu/Nikon Comedy Wildlife Awards)

Wednesday, October 28, 2026

Cốt Tủy Đạo Phật

Sau hơn 4 thập niên học Phật, nghe kinh, nghe pháp thoại và hành trì, nay xin đút kết từ nhận biết của bản thân: Tất cả chúng sanh đều bình đẳng vì đều có Phật tánh. Tất cả chúng sanh đều có khả năng tự giác ngộ ngay hiện tại Đức Phật lịch sử là vị Đạo sư chỉ đường. Ngài là Phật đã thành còn chúng sanh là các vị Phật sẽ thành nếu cố gắng nỗ lực bản thân tu tập đúng theo Chánh Pháp qua vô lượng kiếp. Phật tánh là tánh giác vốn có, không đến không đi, thường trụ, bất biến, bất di bất dịch, không đối đãi/nhị nguyên, không phân biệt. Bản chất của Phật tánh: Xả ly; "Như Như/Như Lai") Không cấu nhiễm, Tịch diệt/dứt bặt (trạng thái dập tắt tất cả) các ô uế, lậu hoặc; Tịch tịnh, Vắng Lặng; Vô Niệm, Vô Tướng, Vô Trụ. Các "tên gọi" khác dùng để nói về "Phật tánh": Trí Tuệ Bát Nhã, Bản lai diện mục, Diệu quan sát trí, Ánh sáng tịnh minh, Chân Như, Ánh sáng mặt trời/"Tuệ Nhật Thường Chiếu", Cái Biết/Tánh Biết/Tánh Giác thể hiện qua Tánh Thấy, Tánh Nghe....hiện rõ qua sáu căn (mất, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) khi tiếp xúc sáu trần (sắc, tiếng/thanh, hương, vị, xúc chạm, pháp/các diễn biến trong và ngoài thân xác). Trí Tuệ và Từ Bi xây dựng trên nền tảng Trung Đạo (không rơi vào thái độ cực đoan Hữu hay Vô) và Tánh Không-Duyên sinh (Vô ngã và Thập Nhị Nhân Duyên). Trí Tuệ thấy lý Nhân quả, Nhân Duyên, và Vô Ngã. Trí Tuệ Bất Nhị/không rơi vào Nhị nguyên: Không chấp Có/Theism hoặc Realism hay Existentialism (có cái tự ngã trường tồn, có "Linh hồn trường tồn bất biến", có "Thượng đế"/"Đấng Sáng Tạo"). Không chấp Không/Nihilism (chết là hết, không có nhân quả, hay quả báo luân hồi, không có tái sanh, không có đời sau...). Tánh Không-Duyên sinh khẳng định tất cả các pháp hành trong ngoài thân đều trải qua cyclic circle: thành trụ hoại diệt, đều không có một thực thể tự nó tồn tại độc lập, không nương dựa vào cái khác mà tự sinh ra rồi tự hiện hữu hay bất biến. Tất cả chỉ là nương gá nhau, theo nhân duyên mà tồn tại tạm bợ một thời gian, rồi biến dịch. Con đường tu tập để ra khỏi khổ đau ngay hiện tại đời này, khổ đau gây ra do cái nhìn sai lầm (Vô minh, tà kiến) về bản ngã và vạn pháp trong ngoài thân: Giới-Định-Tuệ; Bát Chánh Đạo. Không có Giới thì không thể có Định và Tuệ. Giới là nền tảng. Các pháp môn (phương pháp giúp định tâm cho bớt dần tạp niệm do trần cảnh lôi kéo, như tụnh kinh, nghe pháp, Niệm Phật, Trì chú, Thiền định) đều giúp phát triển Giới, Định và Tuệ. Cái chính là chuyển hoá TÂM. Đạo Phật nhắm vào chuyển hóa TÂM THỨC, bắt đầu từ cái nhìn thấy đúng đắn (Chánh kiến). Giác ngộ là nhận ra và hằng sống miên mật với Phật tánh của mình (24 hours/7 days a week). Tâm chúng sanh có thể trở thành giác ngay hiện tại nếu không để sáu căn chạy theo sáu trần mà quay vào trong, hằng sống với Chân Tâm thường trụ của mình. Ứng dụng trong đời Càng chấp vào "Cảnh đời thật", vào "Tự Ngã" ("Tôi" và "Của Tôi") bền vững, và càng "phân biệt kiểu Nhị nguyên/Dualism" giữa Khách thể/Objects vs Chủ thể/Subjects thì càng bị trói buộc, càng khổ đau. Buông xả/Letting go là giải thoát/Liberation/ Note "Linh hồn bất biến" ̣(solid Soul trong Thiên Chúa giáo và các Thần giáo khác) không phải là "Thần thức"/ khái niệm "Bardo" hay "the immermediate state" trong PG. Trạng thái chuyển tiếp này thường kéo dài 49 ngày từ khi tắt thở đến khi tái sanh theo các tài liệu PG. https://en.wikipedia.org/wiki/Bardo

Monday, October 26, 2026

Có nên ăn ít đi không?

Có nên ăn ít đi không? Điều này tùy thuộc vào việc chúng ta đang nói về ai. Một người 45 tuổi, béo bụng, ít vận động và đang ăn dư thừa năng lượng có thể hưởng lợi đáng kể nếu giảm lượng thức ăn hợp lý và giảm bớt mỡ thừa. Nhưng một người 80 tuổi đã gầy, yếu và mất cơ mà tiếp tục giảm calorie có thể đi theo hướng hoàn toàn ngược lại. Đây là lý do lời khuyên “ăn ít để sống lâu” có thể quá đơn giản, đặc biệt đối với người lớn tuổi. Cân nặng chỉ cho chúng ta biết tổng trọng lượng cơ thể. Nó không cho chúng ta biết bên trong số cân đó có bao nhiêu mỡ và bao nhiêu cơ. Một người giảm 10 pound, trong đó phần lớn là mỡ thừa, có thể cải thiện sức khỏe. Nhưng một người khác giảm 10 pound mà mất nhiều cơ bắp có thể yếu hơn, đi chậm hơn và dễ bị té ngã hơn. Vì vậy, khi lớn tuổi, mục tiêu không nên chỉ là “cân càng nhẹ càng tốt”. Mục tiêu tốt hơn là giảm mỡ thừa khi cần, nhưng bảo vệ cơ bắp, sức mạnh và khả năng hoạt động. Protein trở nên đặc biệt quan trọng cho người lớn tuổi Protein, hay chất đạm, là nguyên liệu cần thiết để cơ thể xây dựng và sửa chữa nhiều mô, trong đó có cơ bắp. Khi còn trẻ, cơ thể thường đáp ứng khá tốt với protein và vận động. Khi lớn tuổi, cơ bắp có thể trở nên kém nhạy hơn với các tín hiệu giúp tổng hợp protein cơ. Hiện tượng này được gọi là “giảm đáp ứng đồng hóa” (anabolic resistance). Nói đơn giản, trước cùng một kích thích từ thức ăn và vận động, cơ bắp của người lớn tuổi có thể phản ứng yếu hơn cơ bắp của người trẻ. Đây là một trong những lý do người lớn tuổi không nên chỉ chú ý đến việc giảm cân mà quên đi chất đạm. Hướng dẫn của Hiệp Hội Dinh Dưỡng Lâm Sàng và Chuyển Hóa Châu Âu (European Society for Clinical Nutrition and Metabolism, ESPEN) khuyến cáo người lớn tuổi nói chung nên được cung cấp ít nhất khoảng 1 gram protein cho mỗi kilogram trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Đối với người lớn tuổi khỏe mạnh, nhiều chuyên gia đề nghị khoảng 1.0 đến 1.2 gram mỗi kilogram mỗi ngày, tùy tình trạng dinh dưỡng và mức độ hoạt động. Ví dụ, một người nặng 60 kilogram, khoảng 132 pound, nếu dùng mức 1.0 đến 1.2 gram mỗi kilogram thì tương đương khoảng 60 đến 72 gram protein mỗi ngày. Nhưng đây không phải là con số để tất cả mọi người tự động áp dụng. Người có bệnh thận, bệnh gan, suy dinh dưỡng hoặc các bệnh lý đặc biệt cần được đánh giá riêng. Trong bệnh thận mãn tính, chẳng hạn, lượng protein thích hợp có thể khác nhau tùy giai đoạn bệnh, có tiểu đường hay không, có đang lọc máu hay không và tình trạng dinh dưỡng. Vì vậy, không nên nghe lời quảng cáo “người lớn tuổi phải ăn thật nhiều protein” rồi tự động tăng lên mức rất cao. Mục tiêu không phải là càng nhiều protein càng tốt. Mục tiêu là đủ và phù hợp. Protein từ đâu? Chất đạm không chỉ có trong thịt. Cá, thịt gia cầm, trứng, sữa và sữa chua, đậu hũ, đậu nành, các loại đậu và nhiều loại hạt đều cung cấp protein với lượng khác nhau. Đối với người lớn tuổi, một vấn đề thường gặp là bữa sáng có rất ít protein, bữa trưa cũng ít, rồi phần lớn protein trong cả ngày dồn vào bữa tối. Có những lý do sinh học để cho rằng việc phân bố protein qua các bữa ăn có thể hữu ích cho việc duy trì cơ, mặc dù con số tối ưu cho từng bữa vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Quan trọng hơn nữa, ăn protein mà không vận động cơ bắp thì vẫn chưa đủ. Tập kháng lực (resistance training), tức là để cơ làm việc chống lại một lực cản như tạ, dây đàn hồi, máy tập hoặc chính trọng lượng cơ thể, tạo ra tín hiệu giúp cơ duy trì và phát triển. Có thể hình dung đơn giản: protein cung cấp vật liệu, còn vận động cung cấp tín hiệu để xây dựng. Đặc biệt, khi giảm cân, kết hợp đủ protein với tập sức mạnh giúp chúng ta có cơ hội giảm mỡ mà giữ cơ tốt hơn. Có cần bỏ cơm trắng? Không phải ai cũng cần bỏ cơm trắng. Cơm là nguồn carbohydrate và năng lượng quen thuộc trong bữa ăn Việt Nam. Vấn đề thường nằm ở lượng cơm, các món ăn kèm, mức độ vận động và tình trạng chuyển hóa của từng người. Một người trẻ, gầy và vận động nhiều có thể xử lý một lượng carbohydrate khác với một người 70 tuổi, ít vận động, béo bụng và mắc tiểu đường. Vì vậy, câu hỏi tốt hơn “cơm có xấu không?” là: “Tôi cần bao nhiêu cơm?” Một chén cơm ăn cùng nhiều rau, cá và đậu hũ rất khác với hai hay ba chén cơm trong một bữa ít rau, sau đó thêm món tráng miệng ngọt và nước ngọt. Gạo lứt và các loại ngũ cốc còn nguyên hạt thường có nhiều chất xơ và giữ cấu trúc hạt tốt hơn gạo trắng. Nhưng không cần biến gạo lứt thành “thuốc” và gạo trắng thành “chất độc”. Một người không thích gạo lứt vẫn có thể cải thiện bữa ăn bằng cách giảm lượng cơm trắng nếu đang ăn quá nhiều, tăng lượng rau, bổ sung đủ protein và vận động sau bữa ăn. Đối với người có tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, có thể theo dõi đường huyết và điều chỉnh lượng carbohydrate phù hợp hơn với cơ thể mình. Trứng thì sao? Trứng là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Trong nhiều năm, trứng bị xem xét chủ yếu vì chứa cholesterol. Ngày nay, chúng ta hiểu rằng ảnh hưởng của cholesterol trong thức ăn lên cholesterol máu khác nhau ở từng người và cần nhìn toàn bộ chế độ ăn chứ không chỉ một món riêng biệt. Một quả trứng luộc ăn cùng rau và một bữa sáng ít thực phẩm chế biến không giống hai quả trứng chiên với bacon, xúc xích và bánh mì phết nhiều bơ. Vì vậy, câu hỏi “mỗi ngày được ăn mấy quả trứng?” không có một đáp án hoàn toàn giống nhau cho tất cả mọi người. Đối với phần lớn người khỏe mạnh, trứng có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh. Nhưng người có cholesterol LDL rất cao, một số rối loạn lipid di truyền, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch cần nhìn toàn bộ lượng chất béo bão hòa, cholesterol trong thức ăn và nguy cơ tim mạch chung thay vì chỉ đếm số trứng. Một lần nữa, nguyên tắc là nhìn cả bức tranh. Trái cây ngọt có phải tránh không? Không nhất thiết. Trái cây nguyên dạng không giống bánh kẹo hoặc nước ngọt, mặc dù trái cây có chứa đường tự nhiên. Một quả táo, cam, ổi hoặc một phần berries còn chứa nước, chất xơ, vitamin và nhiều hợp chất thực vật. Chất xơ và cấu trúc nguyên vẹn của trái cây cũng ảnh hưởng đến tốc độ ăn và hấp thu. Tuy nhiên, “trái cây tốt” không có nghĩa là ăn bao nhiêu cũng được. Đặc biệt ở người bị tiểu đường hoặc triglyceride cao, số lượng, loại trái cây và tổng lượng carbohydrate trong ngày vẫn cần được chú ý. Trái cây khô lại là một trường hợp khác. Khi nước được loại bỏ, đường và calorie trở nên cô đặc hơn trong một lượng nhỏ. Chúng ta có thể ăn rất nhiều nho khô nhanh hơn nhiều so với việc ăn số lượng nho tươi tương đương. Nước ép trái cây cũng tương tự. Một ly nước ép có thể chứa lượng đường tự nhiên từ vài phần trái cây nhưng lại làm chúng ta no ít hơn. Vì vậy, nguyên tắc đơn giản vẫn là ưu tiên trái cây nguyên dạng và chú ý số lượng. Đậu phộng và các loại hạt: bao nhiêu là vừa? Đậu phộng, hạnh nhân, óc chó, hạt dẻ cười và nhiều loại hạt cung cấp chất béo không bão hòa, protein, chất xơ và vi chất. Nhưng đây cũng là những thực phẩm có mật độ năng lượng cao. Một ounce, khoảng 28 gram hay một nắm nhỏ, thường đã chứa khoảng 160 đến 200 calorie tùy loại. Vì vậy, nếu ăn một nắm hạt thay cho bánh ngọt hoặc snack chế biến thì đó có thể là một sự thay thế tốt. Nhưng nếu ăn đầy đủ ba bữa rồi tối xem TV ăn thêm nửa hộp hạt vì nghĩ rằng “hạt tốt cho tim”, lượng calo có thể tăng rất nhanh. Đây là một bài học có thể áp dụng cho rất nhiều thực phẩm: “Tốt cho sức khỏe” không có nghĩa là “ăn không giới hạn”. Cà phê: có cần bỏ để sống lâu? Đối với nhiều người, đây là tin vui: không có bằng chứng cho thấy một người khỏe mạnh phải bỏ cà phê để sống lâu hơn. Nhiều nghiên cứu quan sát lớn thậm chí cho thấy những người uống cà phê ở mức vừa phải thường có nguy cơ tử vong và nguy cơ mắc một số bệnh thấp hơn so với những người không uống. Nhưng đây chủ yếu là mối liên hệ quan sát, không chứng minh rằng uống cà phê trực tiếp giúp con người sống lâu. Cà phê chứa caffeine và hàng trăm hợp chất sinh học khác. Tác động của nó cũng khác nhau ở mỗi người. Một người uống một hay hai tách cà phê buổi sáng, ngủ ngon và huyết áp ổn định, khác với người uống cà phê liên tục đến chiều tối rồi mất ngủ, hồi hộp hoặc tim đập nhanh. Và “cà phê” cũng không phải lúc nào cũng giống nhau. Một tách cà phê đen gần như không có calorie khác rất xa một ly cà phê lớn chứa nhiều đường, syrup và kem, có thể cung cấp vài trăm calorie. Vì vậy, không cần biến cà phê thành thuốc trường sinh, nhưng cũng không cần bắt tất cả mọi người phải bỏ cà phê. Hãy nhìn xem nó ảnh hưởng thế nào đến giấc ngủ, huyết áp, nhịp tim và tổng lượng đường, calorie của chính mình. Source: BS Nguyễn Trần Hoàng https://www.nguoi-viet.com/doi-song/song-lau-song-khoe-ky-6/

Thursday, October 22, 2026

Tuệ Giác Phật giáo trong ngày bầu cử

https://thuvienhoasen.org/a44192/lua-chon-trong-chanh-niem-tue-giac-phat-giao-truoc-lan-song-thong-tin-mua-bau-cu-ban-bien-tap Mỗi kỳ bầu cử giữa kỳ tại Hoa Kỳ không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng mà còn là một "trận địa" truyền thông nảy lửa. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, các thuật toán mạng xã hội cùng các chiến dịch thao túng thông tin đã tạo ra một ma trận "thật giả lẫn lộn". Tin giả (fake news), những video cắt ghép, những thuyết âm mưu và các phát ngôn kích động xuất hiện với mật độ dày đặc, hướng trực tiếp vào cảm xúc con người. Đối với người Phật tử đang sinh sống tại Mỹ nói riêng và cộng đồng Phật tử theo dõi sự kiện này nói chung, bối cảnh ấy đặt ra một thách thức lớn: Làm thế nào để giữ được tâm bình an, không bị lôi kéo bởi dòng xoáy chia rẽ, đồng thời vẫn thực hiện trọn vẹn trách nhiệm công dân bằng sự sáng suốt? Câu trả lời không nằm ở sự né tránh hay dửng dưng với thời cuộc, mà nằm ngay trong kho tàng Tuệ giác Phật giáo—những nguyên lý ứng xử đã vượt thời gian hàng ngàn năm. 1. Tự Lực Kiểm Chứng: Tinh Thần Kinh Kalama Trong Thời Đại Số Hơn 2.500 năm trước, tại thị trấn Kesaputta, Đức Phật đã để lại cho nhân loại một "bản tuyên ngôn về tự do tư duy" nổi tiếng—Kinh Kalama (Thượng tọa Bộ, Tăng Chi Bộ Kinh). Ngài dạy các thanh niên dòng họ Kalama rằng: “Đừng vội tin vào điều gì chỉ vì nghe tin đồn; đừng vội tin vì theo truyền thống; đừng vội tin vì số đông nói theo; và cũng đừng vội tin chỉ vì điều đó hợp với định kiến hay ước muốn của chính mình.” Trong mùa bầu cử, các chiến dịch truyền thông thường khai thác tối đa "định kiến xác nhận" (confirmation bias)—nghĩa là con người có xu hướng tin ngay vào những thông tin chỉ trích đối thủ mà mình ghét, hoặc ca ngợi ứng cử viên mà mình thích, bất chấp tính trung thực của tin tức đó. Thực hành tinh thần Kinh Kalama hôm nay chính là việc người Phật tử thiết lập một "bộ lọc chánh niệm": Trầm tĩnh trước tin tức giật gân: Khi đọc một tiêu đề gây sốc hay phẫn nộ, hãy dừng lại một nhịp thở (Pause). Nhận diện rằng cảm xúc phẫn nộ đó đang bị thao túng. Đối chiếu nhiều nguồn: Tự mình kiểm chứng thông tin qua các cơ quan báo chí trung lập, độc lập trước khi vội vã tin tưởng hoặc đưa ra kết luận. 2. Thực Hành Chánh Ngữ Và Chánh Mạng Trên Không Gian Mạng Trong Bát Chánh Đạo, Chánh Ngữ (lời nói chân thật, hòa nhã, có ích) và Chánh Mạng (nghề nghiệp và lối sống chân chính) không chỉ giới hạn ở giao tiếp đời thực mà cần được áp dụng triệt để trên môi trường số. Một hành động bấm nút Chia sẻ (Share), Thích (Like) hay Bình luận (Comment) trên Facebook, YouTube hay X (Twitter) trong thời đại này đều mang một năng lượng nghiệp (Kamma) rõ rệt: Không gieo rắc sự dối trá: Việc vô tình hay cố ý chia sẻ một bài viết chưa kiểm chứng, một tin đồn thất hại chính là hành vi tiếp tay cho sự giả dối, gieo rắc sự sợ hãi và hoang mang cho cộng đồng. Đó là sự vi Pham Chánh Ngữ. Tránh sa đà vào "Khẩu nghiệp số": Những cuộc tranh luận nảy lửa dưới các bài đăng chính trị thường nhanh chóng biến thành những lời lăng mạ, nhạo báng và công kích cá nhân. Người Phật tử cần ý thức rằng: Chiến thắng trong một cuộc cãi vã trên mạng không mang lại bình an, nhưng lời nói chứa nọc độc chắc chắn sẽ để lại vết thương cho cả người nói lẫn người nghe. 3. Nhận Diện Bản Chất "Duyên Sinh" Và Tránh Cái Bẫy Nhị Nguyên Sự nguy hiểm lớn nhất của truyền thông bầu cử là xu hướng phân cực xã hội—chia thế giới thành hai phe đối lập tuyệt đối: "Chúng ta" (đúng, tốt, chính nghĩa) và "Họ" (sai, xấu, tà ác). Dưới góc nhìn Duyên Sinh (Paticcasamuppada) của Phật giáo: - Mọi hiện tượng xã hội, chính sách hay con người đều là kết quả của vô số duyên phức tạp. Không một ứng cử viên hay đảng phái nào sở hữu sự hoàn hảo tuyệt đối, và ngược lại. - Việc rơi vào cái bẫy "nhị nguyên" (đúng - sai, tốt - xấu rạch ròi) chỉ làm tăng trưởng tâm phân biệt, sự giận dữ và lòng hận thù. Khi nhìn đời sống bằng đôi mắt quán chiếu Duyên Sinh, người Phật tử sẽ thấu hiểu rằng: Những người có quan điểm chính trị trái ngược với chúng ta cũng đang hành động dựa trên những trải nghiệm, niềm tin và sự lo riêng của họ. Nhìn được như vậy, tâm ta tự nhiên chuyển từ phẫn nộ sang thấu hiểu và thương xót. 4. Bỏ Phiếu Bằng Bồ Đề Tâm: Sự Kết Hợp Giữa Từ Bi Và Trí Tuệ Có quan niệm sai lầm cho rằng người tu Phật thì nên đứng ngoài các vấn đề xã hội. Tuy nhiên, lịch sử Phật giáo cho thấy Đức Phật chưa bao giờ đứng đứng ngoài sự khổ đau của quần chúng; Ngài từng nhiều lần gián tiếp hòa giải các xung đột chính trị và tư vấn cho các vị vua về cách quản trị đất nước bằng tinh thần Từ Bi và Công Chính. Lựa chọn ứng cử viên trong kỳ bầu cử giữa kỳ là cơ hội để người Phật tử thể hiện tinh thần Bồ Tát Hạnh trong đời sống đời thường: Lựa chọn bằng Trí Tuệ (Panna): Thay vì bị lôi cuốn bởi những khẩu hiệu hoa mỹ hay những chiến dịch bôi nhọ, hãy dành thời gian tìm hiểu kỹ chính sách thực tế của các bên về những vấn đề sát sườn: y tế, giáo dục, môi trường, an sinh xã hội, hòa bình thế giới. Bỏ phiếu bằng Từ Bi (Karuna): Đừng chỉ hỏi "Chính sách này có lợi gì cho cá nhân tôi hay phe nhóm của tôi?", mà hãy hỏi "Quyết định này có giúp giảm bớt khổ đau cho những người yếu thế, bảo vệ môi trường sống và mang lại sự hòa hợp lâu dài cho xã hội hay không?" 5. Thiết Lập "Ranh Giới Truyền Thông" Để Bảo Vệ Tâm Bình An Hiện tượng "kiệt sức vì tin tức" (Media Exhaustion) hay "trầm cảm vì chính trị" là có thật trong các mùa bầu cử. Sự liên tục nạp vào tâm trí những thông tin tiêu cực sẽ tiêu thụ năng lượng an lành của chúng ta. Để giữ được định lực, người Phật tử nên chủ động thực hành "Tiết chế giác quan" (Indriya-samvara): Ấn định thời gian tiêu thụ tin tức: Chỉ xem tin tức 1-2 lần một ngày vào những khung giờ cố định (ví dụ: 15 phút buổi sáng và buổi chiều). Tránh xa điện thoại trước khi đi ngủ và ngay sau khi thức dậy. Trở về với Hơi thở và Thiền định: Dành thời gian quay về chăm sóc tâm mình. Nhớ rằng: Dù ai thắng hay ai thua trong cuộc bầu cử, quy luật Bất Thường (Anicca) và Nhân Quả (Kamma) vẫn là thứ duy nhất vận hành thế giới này. Lời Kết: Ngọn Đèn Bình An Giữa Bão Tố Thông Tin Trước ngày bầu cử giữa kỳ tại Hoa Kỳ, giữa một đại dương thông tin thật giả lẫn lộn và sóng gió phân cực, món quà quý giá nhất mà người Phật tử có thể đóng góp cho gia đình và xã hội không chỉ là tấm phiếu bầu, mà chính là sự bình an và sáng suốt của bản thân. Bằng cách thực hành Kinh Kalama để chọn lọc thông tin, giữ gìn Chánh Ngữ trên mạng xã hội, quán chiếu Duyên Sinh để bao dung và bước vào thùng phiếu với Từ Bi & Trí Tuệ, chúng ta không chỉ làm tròn trách nhiệm của một công dân tốt, mà còn đang thắp sáng ngọn đèn Chánh pháp ngay giữa lòng đời sống đương đại. "Này các Tỷ-kheo, hãy là hòn đảo cho chính mình, hãy là nơi tựa cậy cho chính mình, không tìm kiếm nơi tựa cậy nào khác." — Kinh Đại Bát Niết Bàn Ban Biên Tập