Wednesday, October 28, 2026

Cốt Tủy Đạo Phật

Sau hơn 4 thập niên học Phật, nghe kinh, nghe pháp thoại và hành trì, nay xin đút kết từ nhận biết của bản thân: Tất cả chúng sanh đều bình đẳng vì đều có Phật tánh. Tất cả chúng sanh đều có khả năng tự giác ngộ ngay hiện tại Đức Phật lịch sử là vị Đạo sư chỉ đường. Ngài là Phật đã thành còn chúng sanh là các vị Phật sẽ thành nếu cố gắng nỗ lực bản thân tu tập đúng theo Chánh Pháp qua vô lượng kiếp. Phật tánh là tánh giác vốn có, không đến không đi, thường trụ, bất biến, bất di bất dịch, không đối đãi/nhị nguyên, không phân biệt. Bản chất của Phật tánh: Xả ly; "Như Như/Như Lai") Không cấu nhiễm, Tịch diệt/dứt bặt (trạng thái dập tắt tất cả) các ô uế, lậu hoặc; Tịch tịnh, Vắng Lặng; Vô Niệm, Vô Tướng, Vô Trụ. Các "tên gọi" khác dùng để nói về "Phật tánh": Trí Tuệ Bát Nhã, Bản lai diện mục, Diệu quan sát trí, Ánh sáng tịnh minh, Chân Như, Ánh sáng mặt trời/"Tuệ Nhật Thường Chiếu", Cái Biết/Tánh Biết/Tánh Giác thể hiện qua Tánh Thấy, Tánh Nghe....hiện rõ qua sáu căn (mất, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) khi tiếp xúc sáu trần (sắc, tiếng/thanh, hương, vị, xúc chạm, pháp/các diễn biến trong và ngoài thân xác). Trí Tuệ và Từ Bi xây dựng trên nền tảng Trung Đạo (không rơi vào thái độ cực đoan Hữu hay Vô) và Tánh Không-Duyên sinh (Vô ngã và Thập Nhị Nhân Duyên). Trí Tuệ thấy lý Nhân quả, Nhân Duyên, và Vô Ngã. Trí Tuệ Bất Nhị/không rơi vào Nhị nguyên: Không chấp Có/Theism hoặc Realism hay Existentialism (có cái tự ngã trường tồn, có "Linh hồn trường tồn bất biến", có "Thượng đế"/"Đấng Sáng Tạo"). Không chấp Không/Nihilism (chết là hết, không có nhân quả, hay quả báo luân hồi, không có tái sanh, không có đời sau...). Tánh Không-Duyên sinh khẳng định tất cả các pháp hành trong ngoài thân đều trải qua cyclic circle: thành trụ hoại diệt, đều không có một thực thể tự nó tồn tại độc lập, không nương dựa vào cái khác mà tự sinh ra rồi tự hiện hữu hay bất biến. Tất cả chỉ là nương gá nhau, theo nhân duyên mà tồn tại tạm bợ một thời gian, rồi biến dịch. Con đường tu tập để ra khỏi khổ đau ngay hiện tại đời này, khổ đau gây ra do cái nhìn sai lầm (Vô minh, tà kiến) về bản ngã và vạn pháp trong ngoài thân: Giới-Định-Tuệ; Bát Chánh Đạo. Không có Giới thì không thể có Định và Tuệ. Giới là nền tảng. Các pháp môn (phương pháp giúp định tâm cho bớt dần tạp niệm do trần cảnh lôi kéo, như tụnh kinh, nghe pháp, Niệm Phật, Trì chú, Thiền định) đều giúp phát triển Giới, Định và Tuệ. Cái chính là chuyển hoá TÂM. Đạo Phật nhắm vào chuyển hóa TÂM THỨC, bắt đầu từ cái nhìn thấy đúng đắn (Chánh kiến). Giác ngộ là nhận ra và hằng sống miên mật với Phật tánh của mình (24 hours/7 days a week). Tâm chúng sanh có thể trở thành giác ngay hiện tại nếu không để sáu căn chạy theo sáu trần mà quay vào trong, hằng sống với Chân Tâm thường trụ của mình. Ứng dụng trong đời Càng chấp vào "Cảnh đời thật", vào "Tự Ngã" ("Tôi" và "Của Tôi") bền vững, và càng "phân biệt kiểu Nhị nguyên/Dualism" giữa Khách thể/Objects vs Chủ thể/Subjects thì càng bị trói buộc, càng khổ đau. Buông xả/Letting go là giải thoát/Liberation/ Note "Linh hồn bất biến" ̣(solid Soul trong Thiên Chúa giáo và các Thần giáo khác) không phải là "Thần thức"/ khái niệm "Bardo" hay "the immermediate state" trong PG. Trạng thái chuyển tiếp này thường kéo dài 49 ngày từ khi tắt thở đến khi tái sanh theo các tài liệu PG. https://en.wikipedia.org/wiki/Bardo