Trinh Cong Son -- Part VI

TCS's war lyrics are different from his love counterpart.  War in TCS's music also differs from that in PD's.  PD had "the advantage" of a witness going through the war against French colonialists, a war where the front line between the French enemies and the Vietnamese nationalists was clearly defined.  At the age of 24, PD joined the resistance war, just like thousands of other Vietnamese youths.  No wonder war in PD's music was depicted as a heroic one with all the glory of a good cause.  There was no emotional conflicts or painful remorse in PD's music during his pre-war compositions (songs).  PD made a choice naturally and with little difficulty.  Without any hesitation, he participated in the war, responding to the national call to the front.  In addition to the heroic glory was the bourgeoisie young man's romantic ideal in his early twenties, filled with youthful enthusiasm.  It was a war in which there were "young country women carrying harvested rice for young soldiers to kill the enemies,"  and in which soldiers, during a short rest by a bridge near the northern borders, still dreamed about their loves who stayed home far away from them.
That does not mean there is no war tragedy in PD's music.  In his music we find a mother at Gio Linh searching for her son's body beheaded by the enemies, and a wounded soldier's mother who has become blind after the long wait, and who is trying to reach for her son to welcome him home, even though she now can no longer see him with her own eyes.  PD said he had composed three songs about wounded veterans, because he himself had lived through three wars.  The composer of The North-South Thoroughfare said that he was different from his contemporary composers, because they emphasized only the combative features (to invoke bellicose behaviors), while he mentioned both the heroic and the tragic aspects of the war.  However, the destructive and tragic sides of the war made him recognize the true meaning of the resistance war more clearly.  PD was among those who are against wars, as Malreaux said,.  Different from those who enjoy waging wars because to them war was a way to make a living, PD participated in the war without any hesitation, simply because he believed without doubt that it was his duty to follow a good cause.
The war TCS experienced was different as he viewed it as a civil war in which the victims were the nation and the Vietnamese people:

Thousands of bombs were dropped onto paddy fields 

Vietnamese homes were engulfed in red flames in village corners

If one turned up the dead corpses, one would only see faces of one's own country fellows  --faces of parents, and of brothers and sisters....Next to the bodies of the old were those of innocent children:

Which one is my younger sibling among the bodies lying in these holes and trenches, those engulfed in the burning flames, or  those scattered on the patches of potatoes and corns ?

Those lyrics remind us of Quang Dung's war poems:

Have you ever seen my Mom?
Probably among the dead bodies of the old lying all over the paddy fields
I also have a little innocent brother
How could one count the many corpses of little children floating in the river

Even at the same period of time during the war PD and TCS still had different viewpoints.  To TCS, it was a civil war in which the victims were the Vietnamese people. To PD, it was a prolonged anti-Communism war, although later on, probably because of practical needs to make a living or due to some other reasons, PD gave up his role as a dedicated nationalist musician and an idealistic representative of his generation, and led his life as a "surrender in servitude" when he praised the pilot Pham Phu Quoc's death:

He was named Quoc
He was named as "nation"
Naming the human [baby] implies dedicating national love [to the baby] in the cradle

On the other hand, when composing a song about the death of another pilot, TCS did not mention his feat nor his heroism; he simply described a human's destiny.

He lay down, who had once come into this world,
had enjoyed his life here [with us],
and had flown high up in the sky

In PD"s " A Souvenir for You," a song based on Linh Phuong's poem, there was a line which runs like this:
You have returned a defeated general with no legs

Had TCS been the lyrics writer for the song , he would have changed the statement into:
You have returned because you have lost both legs 

To TCS, there was no winner nor loser  -- only the Vietnamese as victims pushed into a civil war.  As long as the soldier's legs had not been amputated, he would continuously have been involved in the battles at the front.  Such was the most tragic view upon the war.

(To be continued)

Source:
"Trịnh Công Sơn và những ngày Văn Khoa"
by Trần Công Sung

Ngôn ngữ TCS về chiến tranh khác với ngôn ngữ TCS về tình yêu. Chiến tranh trong nhạc TCS cũng khác chiến tranh trong nhạc Phạm Duy. PD có “cái may” sống trong một cuộc chiến tranh chống Pháp, có địch, có thù, chiến tuyến phân minh. PD 24 tuổi lên đường tham gia kháng chiến, như hàng ngàn hàng vạn thanh niên khác. Chiến tranh trong nhạc tiền chiến của PD nó hào hùng, nó bừng bừng khí thế. PD tiền chiến không có cái cấu xé, cái dằn vặt. Cái chọn lựa của PD nó hiển nhiên.

Nhạc PD không có cái lưỡng lự, nó là một tiếng quân ca, tiếng gọi lên đường. Bên cạnh cái hào hùng là cái lãng mạn của một trí thức tiểu tư sản ở tuổi 20, của một nghệ sĩ giầu tình cảm. Đó là cuộc chiến của những cô nàng gánh lúa cho anh đi diệt thù, của những chiến sĩ dừng chân trên chiếc cầu biên giới tưởng tới người yêu ở quê xa.

Điều đó không có nghĩa là trong nhạc PD không có cái bi thảm của chiến tranh. Nhạc PD có Bà Mẹ Gio Linh lên đường đi kiếm xác con bị giặc chặt đầu, có bà mẹ đón người con thương binh trở về, tiếc rằng ta đôi mắt đã loà vì quá đợi chờ. PD nói ông làm tới ba bài người thương binh vì ông sống qua ba cuộc chiến. Tác giả Con Đường Cái Quan nói ông khác xa những nghệ sĩ khác thời tiền chiến vì họ chỉ làm nhạc hùng; trong khi ông nói cả đến cái bi thảm của chiến tranh. Nhưng cái tàn phá của chiến tranh, cái thảm họa đổ lên đầu dân tộc càng khiến PD thấy cuộc chiến tranh của mình có ý nghĩa hơn. PD thuộc những người, như Malraux nói, không thích chiến tranh, (bởi vì có những người thích chiến tranh, coi đó là lẽ sống) nhưng tham chiến một cách dứt khoát vì là chuyện phải làm.

Cuộc chiến của TCS khác, cái nhìn của TCS khác. Đối với Sơn, đó chỉ là một cuộc nội chiến tương tàn. Nạn nhân là nước Việt, người Việt:

Hàng vạn tấn bom trút xuống ruộng đồng

Cửa nhà Việt Nam cháy đỏ cuối thôn

Lật xác người chết, chỉ thấy đồng bào, cha mẹ, anh em:

Bên xác người già yếu có xác còn thơ ngây

Xác nào là em tôi dưới hố hầm này

Trong những vùng lửa cháy bên những vồng ngô khoai

Những câu hát làm người ta nghĩ đến chiến tranh của Quang Dũng:

Mẹ tôi, em có gặp đâu không

Những xác già nua ngập cánh đồng

Tôi cũng có thằng em bé dại

Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông

Ngay cả ở cùng một thời điểm, cái nhìn về chiến cuộc của hai nhạc sĩ cũng khác nhau. Với TCS, đó là một cuộc nội chiến mà người Việt Nam là nạn nhân. Với PD, đó là cuộc chiến Quốc Cộng nối dài, mặc dù sau này, Phạm Duy, vì cơm ăn áo mặc, hay vì một lý do gì khác, đã vứt bỏ cái hình ảnh của một nghệ sĩ dấn thân, đánh đổi vai trò thần tượng của một thế hệ để đóng vai trò “hàng thần lơ láo”. Ca ngợi cái chết của một phi công, Phạm Phú Quốc, PD nói:

Ðặt tên cho anh anh là Quốc

Ðặt tên cho anh anh là nước

Ðặt tên cho người đặt tình yêu nước vào nôi.

Viết cho một phi công khác tử trận, TCS không nói đến chiến công, không ca ngợi anh hùng, chỉ nói đến một kiếp người:

Anh nằm xuống sau một lần đã đến đây

Đã vui chơi trong cuộc đời này

Đã bay cao trong vòm trời này.

Trong bài “Kỷ vật cho em”, thơ Linh Phương, PD phổ nhạc, có câu: anh trở về bại tướng cụt chân. Nếu Sơn là tác giả, tôi nghĩ chắc Sơn viết anh trở về vì đã cụt chân. Đối với Sơn, không có thắng có bại; chỉ có người Việt Nam bị cuốn hút vào một cuộc chiến tương tàn. Nếu chưa bị cụt chân thì còn đánh nhau. Đó là một cái nhìn cực kỳ bi đát về cuộc chiến.

Trinh Cong Son -- Part V

TCS's lyrics are different from Pham Duy's.  The latter's is the masses' verse, and the images in PD's lyrics are the people's.  Many sentences and images in PD's music are probably either his own or have been borrowed from the masses' poetic language.  This is a sincere compliment, not a criticism.  Knowing how to use the masses' language to voice the national feelings and emotions in a profound way actually demands a special talent, a gift to appreciate and praise them, which not everybody may have. PD's lyrics are so easy for all of us to understand, and his images, so familiar, because, subconsciously, we have been imbued in the masses' verse for thousands of years.  In an old article of mine, published in Vietnam years ago, I wrote that Thai Thanh has an ageless singing voice, for it has attracted and appealed to (more than?) three generations.  I now would like to add: in PD's songs, Thai Thanh's voice has become ageless, because the Vietnamese have been listening to such vocal language for thousands of years.  The voice inspires in our minds many images: green rice paddies, young countryside women giggling, thin grey smoke rising from thatched roofs, temple bells echoing from afar, peasants' singing and exchanging verses during abundant harvest times, the sobbing voice of a soldier's blind old mother whose son was at the front, and all the laments of the poor and the outcasts.  PD lived with popular verse.  He breathed in it, cried and laughed through it.  There was scarcely anyone else who could be more Vietnamese than PD.  The only exception was probably Nguyen Binh (a well-known Vietnamese poet).  NB was popular verse, and popular verse was NB.

Two muscians, two wars

TCS and Khanh Ly performed in front of Van Cafe on Van Khoa's yard.  The audience could range from thousands to only five or seven people.  The songs were not just about love.  Gradually, TCS was getting more and more obsessed with the war: from the initial romantic image of a "street sweeper stopped work to listen" [to the echoes of mortars and rockets] to more specific and graphic war scenes later on:

One spring morning

walking in the open field,
a child unknowingly stepped on a claymore mine .

His corpse, footless.

TCS's love songs are like sighs: if they sound sad, the sadness is fleeting: "winter [is] slipping away out of one's reach; summer [is] covered with smoke and clouds;" and if they convey any blames, the blames are very subtle: "each lover leaves me like small creeks."   His is a Zen attitude, genuinely Zen-like: "on my shoulders are the moon and the sun, shining through the whole life journey home."

But when talking about war, TCS groans with indignation.  War is no longer echoing from afar; it is directly in front of you: "Corpses floating in the river, corpses dried up in the sun in the paddy fields/on the rooftops,/on the winding streets"  The more accelerating the war, the more tragic TCS's laments.  He describes "naked children" who "wander all through their lives," "corpses lying lonely on the steps of a temple," the claymore mines, and "those who died twice."  The war becomes more and more ferocious, casting horror over the whole nation.
Thousands of army convoys, carrying claymores and grenades into cities;
Regions after regions with flesh and bones lying bare, among which are mothers' and sisters'.
TCS in war becomes a deranged person, "wandering on the high hills one afternoon. singing over dead bodies." What a tragic and ghostly image -- that of a poet walking unsteadily along Bai Dau (Mulberry Beach), singing over dead bodies.  Wandering on the high hills close to dead corpses is obviously a tragic image, but singing over the dead definitely has absurdly ghostly and zombie-like implications.  It reminds us of the war tragedy in "Guernica" by Picasso.

(To be continued)

Source:
"Trịnh Công Sơn và những ngày Văn Khoa"
by Trần Công Sung

Ngôn ngữ TCS khác với ngôn ngữ Phạm Duy (PD). Ngôn ngữ PD là ngôn ngữ ca dao. Hình ảnh của PD là hình ảnh của ca dao. Nhiều câu, nhiều hình ảnh trong nhạc PD không hiểu là của PD hay mượn từ ca dao. Đó không phải một lời chỉ trích; đó là một lời ca ngợi. Bởi vì dùng ngôn ngữ của một dân tộc, nói lên tình tự của dân tộc không phải ai cũng làm được, là một điều rất đáng tự hào.

Lời ca của PD ai cũng hiểu, hình ảnh của PD ai cũng đã từng thấy, vì trong tiềm thức, chúng ta đã sống với ca dao từ hàng ngàn năm nay. Trong một bài báo ngày xưa ở trong nước[8], tôi viết tiếng hát Thái Thanh không có tuổi, vì đã làm say mê ba thế hệ. Tôi nghĩ thêm: tiếng hát Thái Thanh qua nhạc PD không có tuổi vì chúng ta vẫn nghe từ hàng ngàn năm nay. Tiếng hát ấy gợi ra trong đầu người nghe những cánh đồng lúa xanh, tiếng cười rúc rích của cô thôn nữ, những làn khói lam trên những mái nhà tranh, tiếng chuông chùa ngân nga, tiếng hò hát của người nông dân những ngày được mùa, tiếng nghẹn ngào của bà mẹ mù mắt chờ con đi chinh chiến, tiếng than vãn của những đời lầm than, đen tối. PD sống với ca dao, thở với ca dao, cười khóc bằng ca dao. Ít có người Việt nam nào Việt Nam hơn PD. Có lẽ có một người: Nguyễn Bính. Nguyễn Bính là ca dao, ca dao là Nguyễn Bính.

hai nghệ sĩ, hai cuộc chiến

Trên bãi cỏ trường Văn Khoa, trước quán Văn, TCS và Khánh Ly hát trước hàng ngàn người hay chỉ năm, bẩy anh em. Không phải chỉ hát cho tình yêu. Sơn càng ngày càng bị ám ảnh bởi chiến tranh. Từ hình ảnh lãng mạn của người phu quét đường dừng chổi đứng nghe, chiến tranh trở thành cụ thể hơn, ghê rợn hơn :

Một buổi sáng mùa xuân

Một đứa bé ra đồng

Đạp trái mìn nổ chậm

Xác không còn đôi chân.

Nhạc tình TCS là những tiếng thở dài, có buồn cũng chỉ buồn thoang thoảng: mùa đông vời vợi, mùa hạ khói mây, có trách cũng chỉ trách nhẹ nhàng: từng người tình bỏ ta đi, như những giòng sông nhỏ. Một thái độ rất thiền, rất ‘zen’: trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt, rọi suốt trăm năm một cõi đi về.

Nói về chiến tranh, TCS kêu gào, phẫn nộ. Chiến tranh không còn từ xa vọng về như những ngày đầu, nó ở trước mắt: Xác người nằm trôi sông phơi trên ruộng đồng/trên nóc nhà thành phố trên những đường quanh co. Cùng với cuộc chiến càng ngày càng dữ dội, tiếng kêu gào của Sơn càng ngày càng thảm thiết. Anh nói đến những em bé loã lồ, suốt đời lang thang, đến những xác người nằm bơ vơ, dưới mái hiên chùa, đến những trái mìn nổ chậm, người chết hai lần. Chiến tranh trở thành khốc liệt, tang tóc đổ xuống dân tộc kinh hoàng.

Hàng vạn chuyến xe, claymore lựu đạn

Hàng vạn chuyến xe mang vô thị thành

Từng vùng thịt xương, có mẹ có em.

TCS của chiến tranh trở thành một người dở điên, dở dại, thất thểu, chiều đi trên đồi cao, hát trên những xác người. Hình ảnh bi thảm, ma quái. Một thi sĩ thất thểu trên Bãi Dâu, hát bên những xác người. Đi trên đồi cao, bên cạnh xác người là một hình ảnh bi thảm, nhưng hát bên những xác người, hình ảnh mang thêm một cái gì ma quái, điên dại. Bi đát như chiến tranh với những con ngựa hý điên cuồng trong tác phẩm Guernica của Picasso.

Nature vs. Nurture or Genetics vs. Environment

The universe is divided into two categories: the physical universe (bhajana) and the beings (sattva) which inhabit it.  The physical universe is formed by the interaction of the five elements (earth, water, air, fire and space).  Through this interaction there evolve "world systems" which are found in six directions of the universe (north, south, west, east, above and below).  The world systems undergo four-stage cycles of evolution and decline lasting billions of years: coming into being/formation, endurance/existence, slowly disintegrating, and destruction in a great cataclysm.  In due course the world systems evolve again to complete a vast cycle known as a "great eon." The beings who inhabit the physical universes are not just caretakers of their environment.  They also help create their worlds, and their moral status may determine the fate of their world system (Buddhist thinking on ecology).
NTTV Blog Entry March 31, 2015

We are part of an ecosystem where we have responsibilities both to ourselves and to the broader community.
Peter Singer, & Allan Friedman Cybersecurity and Cyberwar


Genes load the gun; environment triggers it.
We shape the environment, and the environment shapes us.
(Media)
     
Genetic processes work in combination with an organism's environment and experiences to influence development and behavior, often referred to as nature versus nurture. The intra- or extra-cellular environment of a cell or organism may switch gene transcription on or off. A classic example is two seeds of genetically identical corn, one placed in a temperate climate and one in an arid climate. While the average height of the two corn stalks may be genetically determined to be equal, the one in the arid climate only grows to half the height of the one in the temperate climate due to lack of water and nutrients in its environment. (Wiki)

 

Cá chết cả tháng mới thấy 'vệt nước màu đỏ' ở Quảng Bình
Wednesday, May 4, 2016 3:30:31 PM 
QUẢNG BÌNH (NV) - Trong khi nhà cầm quyền Việt Nam cho lập “Hội đồng khoa học và công nghệ cấp quốc gia” để phân tích nguyên nhân hải sản chết bất thường tại miền Trung thì truyền thông loan tin một dải nước màu đỏ dài 1.5km xuất hiện ở tỉnh Quảng Bình.
Theo tin nhiều báo tại Việt Nam, sáng ngày 4 tháng 5, 2016, người dân tại xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình, thấy xuất hiện một cách bất thường “vệt nước màu đỏ gạch dài khoảng 1.5 km chạy qua bờ biển 5 thôn, rộng 10 mét sát mép nước.”
Báo VnExpress thuật tin theo lời ông Phan Thanh Hiền, chủ tịch xã Nhân Trạch, cho biết vệt nước xuất hiện khoảng 8 giờ sáng. Tuy đến gần tối vẫn còn nhưng đã nhạt màu hơn. Theo lời ông này
Ông Hiền cho hay, cùng với vệt nước màu đỏ bất thường, tại bờ biển xuất hiện một số cá biển mới chết dạt vào.
“Chúng tôi đang kiểm tra để xem cá biển có tiếp tục chết dạt vào buổi chiều hay không,” ông Hiền nói trên VnExpress.
Theo nguồn tin vừa kể, nhận tin báo, Chi Cục Bảo Vệ Môi Trường (Sở Tài Nguyên và Môi Trường Quảng Bình) đã cử người lấy nhiều mẫu nước để gửi Tổng Cục Môi Trường xét nghiệm. Sở Tài Nguyên Quảng Bình cũng khuyến cáo người dân không tắm biển hoặc sử dụng nước biển cho các hoạt động khác cho đến khi xác định được nguyên nhân và có thông báo kết quả chính thức.
Đồng thời, “Chuyên gia trong và ngoài nước của Tổng Cục Môi Trường từ Hà Tĩnh đã tới khu vực xuất hiện vệt nước khác thường trên để kiểm tra. Ảnh chụp dải nước bất thường ở Quảng Bình đã được gửi vào Viện Hải Dương Học Nha Trang. Ngay trong ngày, Viện Hải Dương Học đã cử cán bộ trực tiếp tới Quảng Bình thu mẫu để tìm nguyên nhân.”
VnExpress kể tiếp rằng: “Xem những hình ảnh từ Quảng Bình gửi vào, GS.TS Nguyễn Ngọc Lâm (Viện Hải Dương Học Nha Trang có 20 năm nghiên cứu về tảo độc) nhận định: “Dù chưa nhận được mẫu nước nhưng đây có thể là hiện tượng tảo nở hoa, hay còn gọi là thủy triều đỏ. Loại tảo gì thì phải chờ kết quả phân tích mẫu nước biển.”
Trong khi đó, cá chết trắng suốt 4 tỉnh miền Trung dài hàng trăm cây số đã một tháng qua dân địa phương và nhiều tỉnh thị biểu tình lên án nhà máy gang thép Formosa Hà Tĩnh thải chất độc hại ra biển, đến nay nhà cầm quyền Hà Nội mới cho thành lập “Hội đồng khoa học và công nghệ cấp quốc gia” để “phân tích nguyên nhân hải sản chết bất thường tại miền Trung.”
Thuật theo tin từ Bộ Khoa Học và Công Nghệ, VnExpress nói “gần 100 chuyên gia từ hơn 30 Viện Nghiên Cứu, trường đại học trong nước ở nhiều lĩnh vực như: Nuôi trồng thủy sản, địa chất, hóa, công nghệ vũ trụ... vào cuộc tìm nguyên nhân cá chết bất thường ở các tỉnh miền Trung.”
Họ sẽ “lấy hàng trăm mẫu cá chết trên biển và trong lồng, mẫu nước, trầm tích, sinh vật phù du từ ngày 7 tháng 4 để phân tích độc tố, dịch bệnh thủy sản, sự hiện diện của tảo độc, các thông số môi trường. Họ cũng lấy số liệu về động đất để phân tích sự hiện diện của hiện tượng sốc nhiệt, ảnh hưởng của hiện tượng này; số liệu về viễn thám để tìm hiểu dòng chảy, dầu loang.”
Nguồn tin nói rằng các mẫu được phân tích tại phòng thí nghiệm “với hệ thống máy móc hiện đại của Mỹ, Nhật, Thụy Sĩ đã loại trừ nguyên nhân từ bệnh dịch, dầu loang, sốc nhiệt và các ảnh hưởng khác do động đất gây ra.”
“Giới chuyên gia đang tập trung phân tích, đối chứng kết quả và đánh giá nguyên nhân sinh học và hóa học,” thông báo của Bộ Khoa Học nói. Một số chuyên viên ngoại quốc từ Mỹ, Đức, Israel cũng đến tìm nguyên nhân cá chết bất thường ở miền Trung Việt Nam.
Mặt khác, theo báo Người Lao Động, “Mặc dù không phải là địa phương bị cá chết trôi vào bờ, nhưng liên tiếp mấy ngày qua, hàng trăm ngư dân Quảng Ngãi rơi vào cảnh khóc ròng, vì cá đánh bắt về không có người thu mua hoặc thu mua giá rất thấp. Đã có những chủ tàu quyết định dừng đánh bắt để chờ kết luận chính thức vụ cá chết dọc biển miền Trung đang gây tâm lý sợ nhiễm độc khi ăn cá biển của người dân.”
Còn giới tiểu thương ở tỉnh Quảng Trị, tỉnh bị cá chết dạt vào bờ biển, cho hay dù cá họ bán được cấp “giấy chứng nhận an toàn” nhưng vẫn rất khó bán vì tâm lý sợ hãi cá nhiễm độc ăn có thể nguy đến tính mạng.
 “Ngư dân họ chán nản không muốn bán cá, họ nói tiểu thương ép giá. Nhưng chúng tôi cũng có bán được cá đâu, nói khản cả cổ cá ngoài khơi không ảnh hưởng chất độc mà người dân không ai mua cá hết,” tiểu thương Lê Thị Thuộc ở cảng cá Cửa Tùng (huyện Vĩnh Linh) nói trên tờ VnEXpress.
Theo chuyên viên người Pháp Jean Hetzel được đài RFI phỏng vấn, hệ lụy thảm họa các chết vì môi trường biển nhiễm độc tại Việt Nam có thể kéo dài đến 50 năm.
Cho đến nay, nhà cầm quyền CSVN và “các nhà khoa học học” tại Việt Nam với hàng ngàn ông bà tiến sĩ vẫn còn nợ người dân câu trả lời lương thiện là tại sao cá và các loại hải sản khác lại chết hàng triệu con như vậy. Xuống biển tắm khi thủy lưu vừa đẩy đi xa vừa làm loãng dần nước ở khu vực xả chất thải độc hại, ăn cá đánh bắt từ rất xa tức những nơi không bị ảnh hưởng, để tuyên truyền bị dư luận coi là các cách trấn an không thuyết phục. (TN)

Dòng nước biển đỏ au xuất hiện tại vùng biển xã Nhân Trạch. (Ảnh: Dân Việt)

 

Tấm hình này chụp ngày 20 tháng 4, 2016 khi một chú bé ngồi nhìn con cá chết dạt vào bãi biển huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Lach Giang Seaport, Thua Thien-Hue (Photo: Thanh Quang/Thanh Nien)

Sources:

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=227479&zoneid=1

https://en.wikipedia.org/wiki/Genetics

http://www.thanhniennews.com/society/mass-fish-deaths-provoke-widespread-worry-in-vietnam-61418.html