Your vision will become clear only when you look into your heart.... Who looks outside, dreams. Who looks inside, awakens. Carl Jung
Saturday, March 12, 2022
How to Brush Your Teeth Properly, According to a Dentist
Sources:
https://www.ada.org.au/Dental-Health-Week-2017/Oral-Health-for-Busy-Lives/Flossing
https://getpocket.com/explore/item/how-to-brush-your-teeth-properly-according-to-a-dentist?utm_source=pocket-newtab
How to Brush Your Teeth Properly, According to a Dentist
Do you brush for two minutes, with the correct type of brush and toothpaste? Did you know you’re supposed to spit, not rinse after brushing? And that brushing at the wrong time can cause damage?
Arosha Weerakoon
Most of us brush our teeth on autopilot. So let’s stop and ask: are you doing it properly? For a full two minutes? Do you use the correct type of brush and toothpaste?
Did you know you’re supposed to spit, not rinse after brushing?
And brushing soon after eating acidic foods, like citrus, can damage your teeth?
Here, I answer five questions commonly asked at the dentist.
1. Am I brushing correctly?
For starters, make sure you’re brushing both teeth and gums at least twice a day.
Brushing removes dental plaque, the grey-white bacterial mass that sticks to the tooth and gum surface.
If left undisturbed for at least a day, plaque bacteria multiply and begin to mature.
Plaque can cause damage to the tooth enamel and the dentine underneath. Shutterstock
Mature plaque forms an architecturally complex mass with its own sewerage system.
Plaque feeds on the food we eat, particularly carbohydrates (sweet and savoury) to reinforce and build a complex structure that releases acids and gassy, smelly by-products (plaque sewage).
Mature plaque on your teeth and gum surfaces can lead to cavities (holes in our teeth) and gum disease.
Cavities form in our teeth when the mineral in our enamel and eventually, dentine, dissolves to neutralise plaque acids. Over time, the tooth softens and caves in.
Every time you brush, you stop plaque bacteria from feeding on your food, multiplying and maturing. Mature plaque mixed with mineral in your saliva forms calculus or tartar.
Calculus can only be removed completely by a dentist or hygienist using special tools.
Not brushing before bed is especially risky; saliva flow reduces and food stuck between your teeth ferments, creating a perfect petri dish for plaque growth. This is where flossing or using tapered interdental cleaners can help.
Make sure you clean the teeth at the back of your mouth, and don’t rush. The Australian Dental Association recommends brushing for two minutes morning and night. Watch this video for some handy tips on how to brush your teeth.
2. How do I look after my gums and prevent bad breath?
Bad breath can be caused by gum disease.
After two to three weeks of poor brushing, the mature plaque causes the gums to swell, redden and bleed easily.
This is because the gum’s blood vessels leak immune fighting cells to try and destroy the plaque.
But the plaque’s defence system repels the attack. Everything your body throws at it bounces off and starts to break down the bone that holds your teeth in your head.
This process is known as advanced gum disease or periodontal disease. It happens slowly and painlessly. As the gums recede, teeth appear elongated.
Untreated, your teeth may become painful, loosen and even fall out.
This is why it’s important to have a regular dental check-up and to brush and floss frequently.
3. What kind of toothbrush should I use?
The Australian Dental Association recommends using a toothbrush with a small head and soft bristles.
Some of us are magnificent manual tooth brushers, but many would benefit by using an electric toothbrush.
Why? The same reason we ditched the broom for a vacuum cleaner.
It’s faster, efficient and does a better job – as long as you hover over the surfaces you need to clean. Aim for teeth as well as gums.
Electric toothbrushes come with various features to suit different budgets and needs.
For instance, some have an in-built warning signal to prevent you from brushing so hard you abrade (wear away) your teeth and gums.
4. When should I delay brushing?
Generally, wait at least 30 minutes after vomiting or consuming acidic foods and beverages.
If in doubt, check the food label as there are many different acids in our diet.
Acids soften the enamel and dentine like soaking dirty saucepans in the sink.
And if we don’t give our saliva enough time to mop up the acids, the softened tooth surface scratches away when we brush.
If we don’t give our saliva enough time to mop up the acids before brushing, the acids soften the tooth surface. Shutterstock
5. What kind of toothpaste should I use?
Keep it simple. Select a toothpaste that contains fluoride.
Fluoride fills and reinforces the microscopic gaps in our teeth to create an acid-resistant barrier.
It also forms a non-stick surface to prevent plaque from attaching and maturing.
Do spit and not rinse at the end; avoiding rinsing means you get a fluoride treatment each time you brush.
What about whitening toothpastes? Whitening toothpastes can have strong abrasives that wear the tooth surface to cause sensitivity.
Most stain particles in our natural teeth hide in microscopic gaps in enamel.
The most efficient and least destructive way of removing these stains is by using peroxide-based whitening products.
Talk to your dentist about options and be wary of home remedies or gimmicks. And remember, whitening will not change the colour of dentures, crowns, veneers or fillings.
Arosha Weerakoon is a lecturer, general dentist & PhD candidate at The University of Queensland.
Prayers for Peace: Spiritual Leaders and Communities Respond to the Humanitarian Crisis in Ukraine
CẦU NGUYỆN CHO HÒA BÌNH:
LÃNH ĐẠO TINH THẦN & CỘNG ĐỒNG
ỨNG PHÓ VỚI CUỘC KHỦNG HOẢNG NHÂN ĐẠO Ở UKRAINE
(Prayers for Peace: Spiritual Leaders and Communities
Respond to the Humanitarian Crisis in Ukraine)
(Thích Vân Phong biên dịch)
Cuộc xâm lược thần tốc vào Ukraine bởi lực lượng vũ trang quân đội của Nga đã gây chấn động thế giới. Tại thời điểm viết bài, vào ngày thứ hai xảy ra cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin, các phương tiện truyền thông toàn cầu đã đưa tin về những vụ nổ lớn làm rung động Kyiv, thủ đô Ukrai, trong khi người dân kinh hoàng đã tìm cách chạy trốn hoặc tìm chỗ để đảm bảo an toàn trong các hầm trú ẩn và ga tàu điện ngầm.
Theo báo cáo, các động thái quân sự của Nga đối với Ukraine đã dẫn đến cái chết và gây thương tích cho hàng trăm công dân Ukraine đang bảo vệ. Trong khi đó, tại các thành phố trên khắp nước Nga, hàng nghìn người đã xuống đường phố để phản đối quyết định phát động chiến tranh của Tổng thống Nga Vladimir Putin - và hàng trăm người biểu tình đã bị bắt.
Với tổng dân số hơn 41 triệu người, Ukraine là một quốc gia đa dạng về tinh thần và sắc tộc. Dữ liệu thống kê vào năm 2018, 71,7% dân số Cơ Đốc giáo, với 67,3% liên kết với Cơ Đốc giáo Chính thống. Hồi giáo chiếm 2,5%, Do Thái giáo 0,4%, với tỷ lệ phần trăm kém hơn Phật giáo, Ấn Độ giáo và Ngoại giáo. Ánh sáng từ bi, trí tuệ, hùng lực, tự do, bình đẳng đạo Phật đã lan tỏa đến Ukraine vào thế kỷ 19 và nhập cư sau này, đặc biệt là từ Việt Nam và Hàn Quốc, đã củng cố sự hiện diện đó lên khoảng 0,1% ước tính dân số ngày nay.
Sau đây là một lựa chọn những lời phản ứng từ các nhân vật lãnh đạo tâm linh và cộng đồng trên khắp thế giới. Một số tuyên bố công khai về sự mất tinh thần và kêu gọi sự bình tĩnh, trong khi theo sau là những người khác lại biểu hiện nỗi đau buồn thấu tâm can không thể tránh khỏi.
Ngày 28 tháng 02 năm 2022, Đức Đạt Lai Lạt Ma gửi Thông Điệp "Hy Vọng Khôi Phục Hòa Bình Ở Ukraine Thông Qua Đối Thoại":
"Tôi thật đau lòng như kim châm muối xát về cuộc xung đột đổ máu tại Ukraine.
Thế giới của chúng ta luôn tương tác phụ thuộc lẫn nhau, đến mức xung đột bạo lực giữa hai quốc gia chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến phần còn lại của nhân loại thế giới. Chiến tranh đã lỗi thời - bất bạo động là cách duy nhất. Chúng ta cần phát triển ý thức về tính hợp nhất của nhân loại, bằng cách coi những người khác đều là huynh đệ cùng chung sống trong đại gia đình trên hành tinh này. Đây là cách chúng ta sẽ xây dựng một thế giới hòa bình hơn.
Các vấn đề và bất bạo động được giải quyết tốt nhất thông qua đối thoại. Thực sự hòa bình có được nhờ sự hiểu hiểu biết, cảm thông và tôn trọng hạnh phúc của nhau.
Đối với hy vọng của chúng ta không thể mất. Thế kỷ 20 là một thế kỷ của chiến tranh và đổ máu. Thế kỷ 21 là thế kỷ của đối thoại.
Tôi thành tâm cầu nguyện sớm hòa bình được lập lại tại Ukraine."
Hai ngày trước xảy ra cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin, vào cuối buổi tiếp kiến chung hàng tuần vào thứ Tư, Đức Giáo Hoàng Franciscus đã chia sẻ những nỗi lo lắng của Ngài về tình hình thay đổi cục diện và đưa ra lời kêu gọi tất cả các bên liên quan đến cuộc xung đột leo thang tìm kiếm hòa bình thông qua đối thoại ngoại giao:
Nhà lãnh đạo tối cao Giáo hội Công giáo La Mã thú nhận rằng, Ngài cảm thấy "Một nỗi đau thấu tận tâm can bởi tình hình ngày càng thêm tồi tệ ở Ukraine," và nhấn mạnh rằng rằng: "Một lần nữa, hòa bình của tất cả mọi người đang bị đe dọa bởi các lợi ích vì đảng phái". (Religion News Service)
"Tôi khẩn thiết kêu gọi những người có trách nhiệm chính trị, trước Đấng Chúa Trời, hãy kiểm tra lương tâm một cách nghiêm túc - là Đấng Chúa Trời của Hòa bình và bất bạo động, là đấng cha lành của của tất cả chứ không riêng một số người và mong muốn chúng ta coi nhau như tình huynh đệ, không phải kẻ thù," Đức Giáo Hoàng Franciscus nói. "Tôi thành tâm cầu nguyện cho tất cả các bên liên quan tránh bất kỳ hành động nào gây thêm đau khổ cho các dân tộc, gây bất ổn định chung cho cuộc sống của người dân các quốc gia và làm mất uy tín của Luật pháp Quốc tế." (Religion News Service) Lip video Thông điệp của Ngoại trưởng Vatican, Hồng y Pietro Parolin https://www.youtube.com/watch?v=I2GG7uZLD7o
Sau một ngày, xảy ra cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ngoại trưởng Vatican, Hồng y Pietro Parolin, nói trong một tuyên bố rằng “vẫn còn thời gian cho thiện chí, vẫn còn chỗ để đàm phán, vẫn còn chỗ để thực hiện điều khôn ngoan là ngăn chặn sự phổ biến của các lợi ích đảng phái, bảo vệ khát vọng chính đáng của mỗi con người và cứu thế giới khỏi sự điên cuồng và khủng khiếp của chiến tranh”. (YouTube)
Vào đầu ngày thứ sáu, xảy ra cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ni trưởng Tiến sĩ Roshi Joan Halifax, người Mỹ, thiền sư, nhà nhân chủng học, người sáng lập và trụ trì Trung tâm thiền Phật giáo Upaya và Trung tâm thiền Phật giáo ở Santa Fe, New Mexico đã chia sẻ cú sốc của bản thân trong một bài đăng trên mạng xã hội, Ni trưởng nói một cách đơn giản:
"Hai bên hãy hãy thức tỉnh sau cơn ác mộng chiến tranh đến một cơn ác mộng chiến tranh . . . Thực sự tôi hoàn toàn cảm động đau lòng bởi những biến cố đang xảy ra ở Ukraine và đất nước của chúng tôi, tất nhiên là hơn thế nữa . . ."
Trong khi đó, Đức Pháp vương Karmapa đời thứ 17, đạo hiệu Ogyen Trinley Dorje, nhà môi trường học đã đăng lên mạng xã hội với tuyên bố:
"Khi tôi ở Ấn Độ, những người từ Ukraine thường xuyên sẽ đến thăm tôi. Đặc biệt tôi rất ấn tượng bởi về tình yêu chuộng hòa bình của họ. Họ háo hứng trong tìm kiếm cách để tĩnh tâm và sống trong từ bi tâm, hòa bình mà không gây tổn hại cho người khác. Tôi coi tất cả những người này là thân hữu của tôi.
Hôm nay tôi rất đau buồn và bị sốc khi nghe tin chẳng lành về cuộc xung đột ở Ukraine. Những khó khăn và đau khổ mà người dân Ukraine hiện đang phải đối mặt là không thể tưởng tượng được. Những suy nghĩ và lời cầu nguyện của tôi đang bên cạnh họ vào lúc khẩn cấp này.
Tôi yêu cầu mọi người cùng tham gia với tôi và cầu nguyện, chúc Phúc Cát tường đến với tất cả những người có liên quan đến cuộc xung đột đổ máu này, rằng tình huống thật khủng khiếp này có thể được giải quyết nhanh chóng hòa bình và hòa hợp có thể được khôi phục" .
Ni trưởng Jetsunma Tenzin Palmo, tác giả, giáo viên và là người sáng lập Ni viện Dongyu Gatsal Ling ở Himachal Pradesh, Ấn Độ đã chia sẻ một thông điệp về sự kết nối và giải thoát khỏi đau khổ:
"Những thống khổ bi thảm của con người thật là ngoài sức tưởng tượng! Tuy nhiên, đau khổ đi kèm với sự hùng dũng. Tôi cũng hy vọng rằng họ dựa vào tính tốt bẩm sinh của họ, tôi mong rằng mọi người có thể giúp đỡ lẫn nhau và đoàn kết với nhau trong hoàn cảnh rất khó khăn này. Mọi người luôn quan tâm đến nhau và giúp đỡ lẫn nhau, bởi nếu không giúp đỡ lẫn nhau thì ai sẽ giúp các bạn?
Và thực sự, đây là lúc để thể hiện niềm tự tin và đức tự chủ, sự can đảm nội tâm, không chỉ là một thành viên của một tôn giáo hay một nhóm dân tộc, mà hãy thể hiện sự đoàn kết của các bạn với tư cách là một con người. Những người đang đau khổ cần sự giúp đỡ và quan tâm của nhau để luôn mạnh mẽ. Đó là tất cả những gì của nó: gắn bó với nhau và giúp đỡ nhau trong những lúc khó khăn".
Hòa thượng Bhikkhu Sanghasena, người sáng lập và Giám đốc tinh thần của Trung tâm Thiền Quốc tế Đại Giác ngộ (MIMC) ở Leh, Ladakh, người sáng lập Quỹ Cứu Hy Mã Lạp Sơn và Quỹ Mahakaruna, đồng thời là cố vấn cho Mạng lưới Phật tử dấn thân Quốc tế (INEB), đã nhận xét trong một tuyên bố công khai:
"Kính gửi những người yêu chuộng hòa bình,
Những lời chào hòa bình nồng nhiệt nhất từ trên đỉnh Tuyết sơn của dãy Himalaya cao vời vợi.
Thật đáng buồn và không may bởi tình hình xung đột giữa Ukraine và Nga đang leo thang và chiến tranh đã khởi sự.
Các nhà lãnh đạo thế giới, những người tham gia sâu vào những xung đột này, dường như rất gắn bó với cái 'Tôi' của chính họ!
Đáng ngạc nhiên và sốc hơn nữa là Liên Hợp Quốc thiếu phản ứng! Tôi tin rằng Liên Hợp Quốc được thành lập để can thiệp, hòa giải và giúp tìm ra giải pháp và phương tiện can thiệp bất cứ khi nào những tình huống xảy ra như vậy ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới, và ngăn chặn chiến tranh giữa các quốc gia. Thật đáng tiếc và là một vấn đề đáng quan tâm khi Liên Hợp Quốc dường như đã không thực hiện được nhiệm vụ của chính mình!
Lần gần đây nhất, một tình huống hiếu chiến tương tự đã phát triển ở biên giới giữa Ấn Độ và Trung Quốc, Liên Hợp Quốc đã im lặng và không làm gì cả! Các thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc phải triệu tập cuộc họp khẩn cấp và xem xét các mục tiêu chính của tổ chức họ, LIÊN HỢP QUỐC.
Than ôi! Nhân loại đã không rút ra được bài học nào từ sự khủng khiếp của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất và thứ hai!
Những người sống đơn giản chúng ta có thể làm gì? Chúng tôi chỉ có thể dâng những lời cầu nguyện chân thành của chúng tôi. Xin hãy cầu nguyện cho cuộc xung đột Ukraine và Nga sớm được giải quyết một cách hòa bình" .
Vào ngày thứ sáu, xảy ra cuộc xâm lược của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Nichiren Shōshū (Nhật Liên Chính tông) một tổ chức Phật giáo Nhật Bản đã chia sẻ tuyên bố chính thức:
"Là một tổ chức Phật giáo, Nichiren Shōshū lên án mạnh mẽ việc Nga xâm lược Ukraine. Một số trường hợp tử vong đã được báo đài đưa tin và chúng tôi không thể không lo lắng rằng, tình hình có thể trở thành một cuộc khủng hoảng sâu sắc. Sử dụng bạo lực chiến tranh để giải quyết một vấn đề chính trị không bao giờ dung thứ được.
Chúng ta vâng lời dạy của Đức Phật và Kinh Đại thừa Diệu pháp Liên Hoa, cũng như đề cao những lời dạy tâm linh của những người sáng lập Nichiren Shōshū (Nhật Liên Chính tông) một tổ chức Phật giáo Nhật Bản, để tôn trọng trước mọi sự sống và nỗ lực truyền bá hòa bình trên khắp thế giới. Chúng tôi cực lực phản đối mọi hành động gây chiến tranh và cầu nguyện cho hòa bình vĩnh cửu trên thế giới".
Namu Myōhō Renge Kyō
(Nam mô Diệu pháp Liên hoa kinh)
Ngày 25 tháng 02 năm 2022
Hòa thượng Eshin Tanaka
Chủ tịch Hội đồng Quản trị Nichiren Shōshū
Trong khi đó, Lama Tsultrim Allione, tác giả và giáo viên người Mỹ, người sáng lập Tara Mandala, một trung tâm tu tập thiền Phật giáo ở miền nam Colorado, Hoa Kỳ thuộc dòng Karma Kagyu của Phật giáo Tây Tạng đã kêu gọi thực hành, nhằm phản ứng với cuộc xâm lược và giải thích ý nghĩa của chân ngôn thần chú về Hóa thân Đức Phật Quan Âm Độ Mẫu Tara (Đức Phật Quan Âm Độ Mẫu Tara còn được biết đến là Hóa thân của Trí tuệ hoàn hảo, Đức Phật của lòng từ bi và Mẹ của chư Phật), người hóa giải chiến tranh: "Kêu gọi thực hành: Ngay lập tức chúng tôi phát động chiến dịch Hóa thân Đức Phật Quan Âm Độ Mẫu Tara để đáp trả cuộc cuộc tấn công quân sự của Nga vào Ukraina".
Tôn giáo vì hòa bình, một liên minh quốc tế, bao gồm các đại diện từ các tôn giáo trên thế giới nỗ lực thúc đẩy hòa bình, đã đưa ra một tuyên bố vào ngày 28 tháng 01 vừa qua, khi bạo lực vẫn đang diễn ra, khẳng định:
Chúng tôi thêm tiếng nói và niềm tin của mình, với tư cách là những nhà lãnh đạo tôn giáo đại diện cho Đức tin Baha'i, Phật giáo, Cơ đốc giáo, Ấn Độ giáo, tôn giáo bản địa, Hồi giáo, Kỳ Na giáo, Do Thái giáo, Sikh giáo và Triết học tôn giáo của Zoroaster để:
"Hãy ca ngợi và tri ân những tiếng nói của lý trí, yêu cầu tiếp tục đối thoại và tuyệt đối từ chối bất kỳ thế lực nào, Không có giải pháp nào có thể đảm bảo hòa bìn, ngoài con đương đối thoại.
Nhấn mạnh rằng khả năng xảy ra một cuộc chiến tranh mới ở châu Âu nên tận tâm phản đối.
Nhấn mạnh rằng, khẩn thiết kêu gọi hòa bình và giảm tình trạng leo thang quân sự hóa biên giới Ukraine cũng là một lời cầu nguyện cho công lý. Hòa bình là một vấn đề được lựa chọn và phải được chia sẻ bởi tất cả các lực lượng tham gia vào bối cảnh liên quan địa chính trị này.
Khẳng định rằng trong khi xung đột của con người có thể không tránh khỏi ở thế giới chúng ta, chiến tranh và bạo lực không phải là không tránh khỏi.
Hãy khẳng định rằng, không có hòa bình thực sự cho đến khi tất cả mọi người đều bình an.
Đã đến lúc tất cả các nhà lãnh đạo phải có trách nhiệm với hòa bình."
Khi thế giới đang kinh hoàng và cầu nguyện chấm dứt xung đột, kịch câm vô nghĩa về bạo lực, khủng bố và đau khổ bởi chiến tranh tái diễn, chúng ta nhớ lại những lời của Thiền sư Thích Nhất Hạnh vừa viên tịch:
"Chúng ta thường nghĩ về hòa bình là không có chiến tranh, rằng nếu các quốc gia phú cường sẽ giảm bớt kho vũ khí của họ, có thể chúng ta có hòa bình. Nhưng nếu chúng ta nhìn sâu vào vũ khí, chúng ta nhìn thất tâm trí của chính mình - định kiến, nỗi sự hãi và sự thiếu hiểu biết của chính chúng ta. Dù cho chúng ta có vận chuyển hết bom đạn lên trên mặt trăng thì nguyên nhân của chiến tranh và gốc rễ của bom đạn vẫn còn đó, trong trái tim và khối óc của chúng ta và sớm muộn gì chúng ta cũng sẽ chế tạo ra những quả bom mới.
Kiến tạo hòa bình là nhổ tận gốc chiến tranh từ chính chúng ta và từ trái tim khối óc của những người đàn ông và phụ nữ. Để chuẩn bị cho chiến tranh, để cung cấp cho hàng triệu người đàn ông và phụ nữ có cơ hội ngày đêm thực hiện bạo lực giết chóc trong tâm thức của họ, là gieo hàng triệu hạt giống bạo lực, giận dữ, thất vọng và nỗi sợ hãi sẽ di hại đến các thế hệ sau."
(Thiền sư Thích Nhất Hạnh 1997)
Thích Vân Phong biên dịch
(Nguồn: 佛門網)
https://thuvienhoasen.org/p122a37393/cau-nguyen-cho-hoa-binh-lanh-dao-tinh-than-va-cong-dong-ung-pho-voi-cuoc-khung-hoang-nhan-dao-o-ukraine
Tuesday, March 1, 2022
The Art of Friendship: How to Navigate Your Differences
By Mia Brabham
Feb 28, 2022
https://www.shondaland.com/live/family/a39227521/art-of-friendship-how-to-navigate-your-differences/?utm_source=pocket-newtab
Friendships are love stories, too. In the Shondaland series The Art of Friendship, we explore and appreciate the beauty and complexities of friendship, as well as what makes it so powerful. From expert tips on how to navigate conflicts and build friendships to uplifting stories of connection, these stories are reminders of the joy, value, and meaning that companionship brings to our lives.
When Candice meets someone who is religious, her first feeling is fear.
“I’ve had plenty of people throughout my life tell me I’m going to hell for not believing in God,” the 29-year-old atheist says. “It’s not a good feeling, and so I’m always a bit nervous when I realize that religion is something important to someone.”
Candice had devout Catholic grandparents growing up, but her parents chose to raise her and her sister without religious influence. The northern Virginia native visited several nondenominational churches as a child, but she realized at a young age that she didn’t align with any religion. “I didn’t tell people this because I legitimately thought every person in the world believed in God,” she says, “and I was some kind of freak.”
When Candice joined an a cappella group in college, she was immersed in a group of women with varying beliefs and backgrounds. She became close with two of the singers, who she learned were devout Christians and frequent churchgoers. That fear rose up in her chest again. This time, however, she was surprised when their first conversation about faith didn’t immediately affect their relationship.
“I have a definitive memory of us hanging out in my kitchen … eating cookie dough and discussing life and religion,” Candice recalls. “I remember feeling relieved that it was going smoothly. They were willing to openly discuss what they felt and believed without striking me down for what I believed. There wasn’t any tension.”
Candice thinks that they were able to talk about their differences because of their mutual respect for one another. While she doesn’t believe in God, Candice does believe it’s her friends’ right to, and accepts that it’s important to them. “No one ever tried to make me go to church or change who I was or what I believed,” she says. “They accepted me as I was, and I did the same for them.”
While we’re taught from a young age not to talk openly about divisive topics, from religion and politics to social issues and money, such uncomfortable conversations with those closest to us can help us understand how those beliefs, experiences, and traits make us who we are as people. Kat Vellos, a connection coach and the author of We Should Get Together and Connected From Afar, has witnessed many friendships flourish despite varying points of view.
Diagram Description automatically generated
We Should Get Together: The Secret to Cultivating Better Friendships
bookshop.org
$19.98
“While friendship can flow more smoothly when you’re extremely similar to your friends,” Vellos says, “being different from each other increases the likelihood that you can expand each other’s worldview and perspective.”
This is true for Lauren, a 28-year-old web and social-media specialist from Charlottesville, Virginia, who befriended Jem and Sarah, who are Filipino, and Ana, who is from Spain, through a mutual friend. “We actually use our cultural differences to learn from each other,” she says, “and have a closer friendship.”
The quartet enjoy “family dinners” of traditional Filipino dishes, like beef pares, and illuminating conversations about their unique cultures, usually sparked through food. “I grew up in a white, middle-class family,” she says. “We had a lot of American or European cuisine, so cultural differences come up when I try — and always love — Jem’s Filipino dishes.” They also switch it up and make hamburgers on the grill or chicken parmesan with spaghetti.
Lauren explains that they deepen their friendship by sharing stories from their past. “[Jem and Sarah] didn’t come to the U.S. until their preteen years, so they still remember [growing up in] the Philippines,” she says. “I always love these stories because it gives me insight to them as people, and it’s a great bonding experience for us. I usually have a story to respond with from my own childhood.”
Because they are open to one another’s perspectives, there’s a mutual exploration of their backgrounds. For instance, Ana loves to ask Lauren about the portrayal of events she’s seen in American media, such as the depiction of high school parties and proms.
“A few months before [my last birthday], we were all hanging out and chatting about our high school proms,” Lauren says. “Ana and [her boyfriend] Robin mentioned that they had always wanted to go to a prom after seeing them in movies and TV shows but never had the opportunity, so we decided my birthday theme would be a prom theme and went all out.”
The group dressed up in gowns, went out to dinner, and danced the night away at home to a playlist of songs from 2011 and 2012, which is around the time Ana and Robin would have attended prom.
When the group confronts more sensitive conversations, such as the racism Jem and Sarah have endured as Asian Americans, Lauren says that learning how to listen without interjecting has been an approach that serves their friendship and strengthens their understanding.
“I try to do my best to take a step back and make sure I’m listening to that person talk about their experiences and really take them to heart to make sure I don’t perpetuate stereotypes or create situations like they’ve had to deal with in the past,” Lauren says. “I also do my best to use my position of privilege as a white person to amplify people of color’s voices rather than trying to talk over them in a space where they need to be heard.”
Is monoculture necessary to create a healthy environment out in nature? Nope.”
While many friends decide to entirely put their differences aside, Vellos notes, “Friendships between people who hold dissimilar interests and viewpoints can be some of the most fruitful for learning, innovation, mental and emotional expansion, and personal growth. Friendships like these provide a safe place to be vulnerable, uncomfortable, ask stupid questions, and genuinely contribute to each other’s development, empathy, and understanding.”
Today’s world can especially feel like a treacherous, scary road to tread down out of fear of offending someone, saying the wrong thing, or asking an inappropriate question. But building a strong foundation, according to Vellos, creates a space for meaningful conversations and enduring friendships. Here are a few methods for embracing your friends’ differences and avoiding future clashes.
Take a cue from nature
Vellos suggests taking a walk and counting how many different kinds of trees, shrubs, flowers, and animals along your stroll coexist in harmony. “Is monoculture necessary to create a healthy environment out in nature? Nope.”
The author points out that some aspects of monoculture can be efficient, like growing the same type of grapes in a vineyard or growing one type of fruit tree in an orchard. But that can also lead to a more fragile environment because if a threat rolls around, it can knock out all of the plants at once.
Vellos says there are many benefits from having friends who aren’t “photocopies” of you. “What [can you] gain from being exposed to different ways of thinking and different ways of being? How can this support your learning, growth, knowledge, or perspective? All of those benefits are available to you in a pleasant package: your friends that you’re different from.”
Embrace curiosity
A friendship can change when two people dare to ask themselves what would happen if we viewed our differences as an opportunity rather than allowing them to tear us apart. “The echo chambers we inhabit online can lead us to expect that we’re supposed to be in total agreement with everyone around us, especially all of our friends,” Vellos points out. “But that’s not a realistic expectation, and most attempts at creating a utopia have failed.”
Advertisement - Continue Reading Below
Vellos says that a smart way to navigate differences is to give your friends the gift of curiosity. “Try to find out why they feel the way they do,” she says. “What experiences in their past inform their current-day perspective? What emotions are at play in their decision-making? What frustrations or challenges do they face? What benefits do they get from thinking or feeling the way they do?”
The friendship coach encourages us to ask more open-ended questions — and with an open mind — so that your friends truly feel heard and like you genuinely want to understand where they are coming from. If you focus more on wanting to understand why they believe what they believe rather than focusing your energy on the belief itself, it could lead to a deeper connection. Oftentimes, you’ll be offered the same respect in return.
Leave the topic alone
In most situations, avoidance isn’t a tactic Vellos typically recommends when it comes to friendships and relationships. But sometimes it’s easier — and perhaps healthier — to simply bypass a topic altogether. “If you already know that opening up a certain conversation or disagreement is going to unleash a hornet’s nest,” she says, “there’s nothing wrong with taking the agree-to-disagree path.”
Vellos gives you permission to refrain from talking about certain subjects if you’ve tried broaching them once or twice and already know how they’re going to end. Take stock of your friendship as a whole. If you deeply cherish your connection with this person and they treat you with respect, it’s okay to drop it. If you’re both on the same page about this, continue to focus on what brings you together.
Maintain a threshold
If you are willing to take on or continue a friendship where your beliefs are drastically different, there is no rule that says you can’t continue to enjoy that friendship. But know that it might require more energy and attention when certain topics arise.
“A lot of social progress has been made when people who had prejudiced ideas got to know or befriended someone they previously were against,” Vellos says. “That is powerful. And that’s not everybody’s path. The psychological stress of being in that situation may be too much for somebody. If that’s the case, and they need to take a step back, then so be it.”
If your differences are causing you pain or have become toxic, you may decide that it’s time to move on. “That’s okay!” Vellos says. “There’s no rule that says you must stay friends with everyone you meet, especially if that friendship has a pattern of being unhealthy, disrespectful, or a consistent source of anguish.” Vellos says that ultimately only you can decide what path feels healthiest and most in line with your integrity.
Mia Brabham is a staff writer at Shondaland. Follow her on Twitter @hotmessmia.
Tuesday, February 22, 2022
Cuộc đấu tranh để sinh tồn có thể dẫn tới "cuộc chiến tranh vì nước" ngay trong thế kỷ 21 này
Viễn cảnh 2022: Tung hoành với Sông Cờ Đỏ, Trung Quốc vắt kiệt nguồn nước Châu Á
11/02/2022
Ngô Thế Vinh
Với Trung Quốc ngày nay, chỉ có một tiếng nói của sức mạnh. Cuộc đấu tranh để sinh tồn có thể dẫn tới "cuộc chiến tranh vì nước" ngay trong thế kỷ 21 này. Ngô Thế Vinh
Dẫn Nhập: Các dân tộc sống trên lục địa Châu Á ở hạ lưu các dòng sông từ Tây Tạng và Trung Quốc chảy xuống, trên 1,6 tỉ người này đã phải gánh chịu hết cả thiệt hại kinh tế nông nghiệp, ngư nghiệp và môi trường các hạ vực đã bị thoái hóa dần dần suốt nhiều thập niên qua trong khi Trung Quốc hưởng hết ích lợi nhờ thủy điện vì trên thượng nguồn họ xây hàng trăm con đập, tàng trữ hàng trăm tỉ mét khối nước, giam hãm 90% phù sa và thay đổi toàn diện dòng chảy môi sinh trên toàn lưu vực. Nhưng tham vọng Trung Quốc chưa dừng lại, Trung Quốc đã bắt đầu xây một đại công trình mang tên Sông Cờ Đỏ, dài trên 6.180 km để hàng năm chuyển dòng lấy 60 tỉ mét khối nước ngay từ nguồn không cho xuống hạ lưu sông Mekong, Salween và Brahmaputra. Sông Cờ Đỏ của Trung Quốc là một mối đe doạ tiềm tàng to lớn, với khả năng gây ra tội ác cho nhân loại – imminent threat to humanity. Trung Quốc tránh không ký bất cứ một hiệp ước hợp tác sông ngòi quốc tế nào, để họ đơn phương thực hiện những tham vọng của mình. Không một siêu cường nào trên thế giới ngạo mạn khai thác dòng nước bất chấp cuộc sống của bao nhiêu triệu cư dân hạ lưu như thế. Việt Ecology Foundation
Bắc Kinh có khả năng dùng “vũ khí nước” như một đòn ngoại giao bắt 25% dân số thế giới làm con tin / holding hostage. Khác với những hồ chứa đập thuỷ điện, vừa giữ nước vừa xả nước, Sông Cờ Đỏ là một chiến lược đổi dòng lấy nước – có nghĩa là 100% lượng nước này sẽ bị mất đi – không bao giờ được đền bù, đối với các quốc gia hạ nguồn. [1]
Tây Tạng, nơi phát xuất những con sông lớn của Châu Á: (1) Dương Tử, (2) Hoàng Hà, (3) Indus, (4) Sutlej, (5) Yarlung Tsangpo – Brahmaputra, (6) Irrawaddy, (7) Salween, (8) Mekong. [nguồn: Meltdown in Tibet, Michael Buckley, Palgrave MacMillan 2014] [3]
CƠ THỂ HỌC CÁC CON SÔNG LỚN CHÂU Á
Các con sông lớn như mạch sống của toàn Châu Á đều bắt nguồn từ Cao nguyên Tây Tạng, còn được mệnh danh là Cực Thứ Ba của Trái Đất.
Đông Tây Tạng: phía đông là khởi nguồn của hai con sông lớn hoàn toàn nằm trong lãnh thổ Trung Quốc: sông Dương Tử (1) 6.500 km dài nhất Châu Á chảy về hướng đông theo suốt chiều ngang lãnh thổ Trung Hoa tới Thượng Hải – Shanghai, sông Hoàng Hà (2) thì chảy về hướng bắc rồi chuyển sang hướng đông tới Thiên Tân – Tianjin, và cả hai cùng đổ ra biển Trung Hoa.
Tây Tây Tạng: phía tây bắc, là sông Indus (3) và sông Sutlej (4) chảy về hướng tây nam và giao thoa với ba con sông khác để hình thành vùng châu thổ Punjab giữa hai nước Ấn và Hồi. Phía tây nam là sông Yarlung Tsangpo (5) là “con sông cao nhất thế giới”, với các ghềnh thác xuyên dãy Hy Mã Lạp Sơn, rồi chảy qua Ấn độ, Bhutan và Bangladesh, con sông đổi tên là sông Brahmaputra trước khi đổ vào Vịnh Bengal, Ấn Độ Dương.
Nam Tây Tạng: phía nam là ba con sông sông Irrawaddy (6) và sông Salween (7) chảy xuống Miến Điện theo hướng bắc nam trước khi đổ vào Biển Andaman. Riêng con sông Mekong (8) chảy qua nhiều quốc gia với nhiều tên khác nhau, từ Tây Tạng: có tên Dza-Chu có nghĩa “nguồn nước của đá”, tiếp tục chảy về hướng nam băng qua những hẻm núi sâu của tỉnh Vân Nam với tên Trung Hoa là Lan Thương Giang / Lancang Jiang “con sông xanh cuộn sóng”, qua đến biên giới Lào Thái mang một tên khác Mae Nam Khong “con sông mẹ”, xuống Cam Bốt lại mang một tên khác nữa Tonle Thom “con sông lớn”, cuối cùng chảy qua Việt Nam mang tên Cửu Long với hai nhánh chính là sông Tiền và sông Hậu đổ ra Biển Đông trước kia bằng chín cửa sông, nhưng nay chỉ còn bảy. [Hình 1]
TÂY TẠNG KHÔ HẠN CHÂU Á CHẾT
Và cũng dễ hiểu tại sao, bằng mọi giá Trung Quốc phải chiếm cho bằng được Tây Tạng – vùng cao nguyên chiến lược vô cùng quan trọng, giàu có về nguồn nước, phong phú về tài nguyên thiên nhiên – đó cũng là “định mệnh sinh học – biological destiny” của Tây Tạng, một quốc gia nhỏ bé với chưa tới 1,5 triệu dân bản địa (thống kê 1965, dân số gốc Tây Tạng 1,321,500; Leo A. Orleans, The China Quarterly Jul-Sep, 1966) và đang bị Hán hoá, người Tây Tạng nay đã trở thành thiểu số ngay trên đất nước mình.
Phải chứng kiến tốc độ tàn phá sinh cảnh Tây Tạng, ngay nơi đầu nguồn, các con sông lớn Châu Á đang bị Trung Quốc khai thác một cách triệt để với những đập thuỷ điện, cùng với nạn phá rừng tự sát / suicidal deforestation, tới các kế hoạch khai thác hầm mỏ đại quy mô, gây ô nhiễm nguồn nước. Hiện tượng biến đổi khí hậu với khí thải từ các nhà máy đốt nhiên liệu hoá thạch đang gây hiệu ứng nhà kính khiến khối băng tuyết tưởng như vô tận nơi cực thứ ba trái đất đang nhanh chóng bị đẩy lùi và tan rã.
Cũng để thấy rằng, những con sông Châu Á từng nguyên sinh trong thế kỷ trước thì nay đã biến dạng suy thoái và không còn như xưa nữa.
Cảnh tượng ấy khiến Đức Dalai Lama đang lưu vong phải thốt lên lời kêu cứu và ông đã chọn ưu tiên bảo vệ môi sinh thay vì những vấn đề chính trị nóng bỏng. Trong một lần gặp gỡ với Đại sứ Hoa Kỳ Timothy Roemer ở New Delhi, thủ đô Ấn Độ vào tháng 8/2009, Đức Dalai Lama nói rằng:
"Lịch trình chính trị có thể hoãn lại 5 -10 năm nhưng cộng đồng quốc tế cần tập trung quan tâm tới biến đổi khí hậu trên Cao nguyên Tây Tạng: khối băng tuyết đang tan rã, nạn phá rừng, và ô nhiễm nguồn nước do những dự án khai thác hầm mỏ, là những vấn đề cấp thiết, không thể chờ đợi." [nguồn: Wikileaks Cables, the Guardian 10 Aug. 2009]
Bắc Kinh xác nhận là sẽ xây thêm các con đập thuỷ điện lớn trên thượng nguồn sông Yarlung Tsangpo – Brahmaputra, trước khi con sông xuyên quốc gia ấy chảy sang Ấn Độ, Bhutan và Bangladesh. Brahmaputra là dòng sông huyết mạch của ba quốc gia này.
Khi các công trình hoàn tất, tổng công suất / total capacity của những con đập thủy điện trên Cao nguyên Tây Tạng sẽ “nhiều lần lớn hơn” công suất con đập Tam Hiệp (Three Gorges Dam): 22.500 megawatts, lớn nhất thế giới trên sông Dương Tử.
Bích chương của Hội Phụ nữ Tây Tạng: Hâm Nóng Toàn Cầu trên Cao nguyên Tây Tạng; Nếu Tây Tạng khô hạn, Châu Á chết. [3] (www.tibetanwomen.org)
Cho dù đang có những mối lo âu về sự tồn vong của quê hương Tây Tạng nhưng Đức Dalai Lama rất quan tâm tới những vấn đề chung của nhân loại. Ông nói tới vấn đề môi sinh rất sớm với tầm nhìn xa và trong mối tương quan toàn cầu và “phải làm sao giữ xanh hành tinh” này, qua thông điệp nhân Ngày Môi Sinh Thế Giới / World Environment Day [ngày 05.06.1986]:
“Hòa bình và sự sống trên trái đất đang bị đe dọa bởi những hoạt động của con người thiếu quan tâm tới những giá trị nhân bản. Hủy hoại thiên nhiên và các nguồn tài nguyên thiên nhiên là do hậu quả của lòng tham lam và thiếu tôn kính đối với sự sống trên hành tinh này... Chúng ta dễ dàng tha thứ cho những gì đã xảy ra trong quá khứ do bởi u minh. Nhưng ngày nay do hiểu biết hơn, chúng ta phải duyệt xét lại với tiêu chuẩn đạo đức là phần gia tài nào mà chúng ta thừa hưởng, phần nào chúng ta có trách nhiệm sẽ truyền lại cho thế hệ mai sau." [3]
SÔNG CỜ ĐỎ / HỒNG KỲ HÀ 红旗河
MỘT KHỦNG LONG CỦA BẮC KINH
Từ mấy thập niên qua, ai cũng đã biết Trung Quốc đã và đang xây thêm hàng trăm đập thủy điện trên khắp các dòng sông với những hồ chứa nước khổng lồ, ngăn chặn phù sa làm đảo lộn toàn hệ sinh thái, tác động đến sinh kế của bao nhiêu triệu cư dân dưới nguồn.
Nay tiến thêm một bước đột phá nữa, Trung Quốc đang có thêm một kế hoạch vĩ mô / mega project, vô cùng táo bạo – khai mở một con sông nhân tạo: Sông Cờ Đỏ / Red Flag River, lớn nhất thế giới xuyên lưu vực, kết nối với mạng lưới sông thiên nhiên của Châu Á, nhằm chuyển nước về hướng Bắc củng cố nền an ninh nguồn nước – cũng là nguồn an ninh lương thực của Trung Quốc. Với dự án Sông Cờ Đỏ dài 6.180 km này, Trung Quốc hàng năm sẽ giành thêm được 60 tỉ mét khối nước – có nghĩa là các quốc gia khác sẽ mất đi lượng nước sinh hoạt thiết yếu này.
Không tham khảo với các quốc gia láng giềng, có thể nói Trung Quốc với hơn 1.4 tỉ dân đã đơn phương khai mào một trận chiến môi sinh không tiếng súng và sẽ gieo hoạ cho 1,6 tỉ người thuộc các dân tộc lân bang chung sống với họ trên lục địa Châu Á.
Sông Cờ Đỏ có tham vọng chuyển 60 tỉ mét khối nước hàng năm tương đương với 21% lượng nước đầu nguồn hàng năm tại ba con sông xuyên quốc gia / transnational rivers: Mekong, Salween và Brahmaputra. Lượng nước quý giá này chính là nguồn sống, sinh kế của các dân tộc Nam Á, và Đông Nam Á vẫn phải dựa vào số nước ấy sẽ được chuyển tới vùng Tân Cương – Xinjiang phía bắc và tây bắc Trung Quốc.
Dự án Sông Cờ Đỏ xuyên lưu vực này sẽ gây chấn động dư luận nơi các quốc gia lân bang – đặc biệt là Ấn Độ, quốc gia có dân số đông thứ hai chỉ sau Trung Quốc.
Những nước dưới hạ nguồn sẽ phải rất quan tâm trước một viễn tượng có thể khó lường. Do Tây Tạng có nước chảy xuống là nhờ mưa và tuyết tan khi trời ấm, mức nước và lưu lượng sẽ cao nhất từ tháng hai cho đến tháng bảy, cho 70% tổng số nước cả năm, khi đó là thời gian tối ưu cho con Sông Cờ Đỏ dựa vào thế năng và động năng cao để chuyển dòng và chiếm đoạt nhiều nước nhất. Các nước hạ lưu cùng lúc đó lại đang vào mùa khô, vì thế sau khi Sông Cờ Đỏ hoạt động, hạn hán giáng xuống hạ lưu chắc chắn sẽ khắc nghiệt hơn nữa. Lúc đó họ chỉ còn biết dựa vào lòng tử tế của Trung Quốc, điều mà người Tây Tạng, Ngô Duy Nhĩ, Việt Nam đã từng được nếm trải.
Vì thế Sông Cờ Đỏ của Trung Quốc đã tiềm tàng một mối đe doạ to lớn, gần như tội ác cho nhân loại – imminent threat to humanity. Trung Quốc đã tránh không ký bất cứ một hiệp ước hợp tác sông ngòi quốc tế nào, để họ không bị ràng buộc có thể đơn phương thực hiện những tham vọng của mình. Không một siêu cường nào trên thế giới ngạo mạn khai thác dòng nước bất chấp cuộc sống của bao nhiêu triệu cư dân hạ lưu như thế.
Riêng Việt Nam thì sao? Vẫn là sự im ắng “truyền thống” cho dù Sông Cờ Đỏ sẽ lấy nước sông Mekong từ ngay nơi đầu nguồn.
Trung Quốc “vĩ đại” theo nhiều ý nghĩa, thể hiện cho tinh thần Đại Hán ấy trong quá khứ đã có Vạn Lý Trường Thành, là một trong bảy kỳ quan của thế giới. Nay với tiến bộ khoa học kỹ thuật, Trung Quốc còn thực hiện thêm những công trình mới có tầm vóc thế giới: đập thuỷ điện Tam Hiệp trên sông Dương Tử lớn nhất thế giới, và nay Sông Cờ Đỏ sẽ là con sông nhân tạo chuyển dòng lấy nước cũng lớn nhất thế giới với chi phí tốn kém nhất thế giới. Đây là một đại công trình làm thay đổi cả diện mạo của lục địa Châu Á. Với sẵn nguồn nhân lực, với quyết tâm và có khả năng kỹ thuật cao, Bắc Kinh có thể dư sức thực hiện Dự án Sông Cờ Đỏ này. Nhưng với cái giá nào phải trả của các quốc gia lân bang thì không được Bắc Kinh quan tâm tới.
Sông Cờ Đỏ với Dự án chuyển nước vĩ mô “tam tung, tứ hoành / ba dọc, bốn ngang”; (a) đường đen mỏng: các dòng sông lớn; (b) đường đen đậm: Sông Cờ Đỏ và hai nhánh chính nối với các con sông thiên nhiên trong dự án chuyển nước nối lưu vực nam-bắc của Trung Quốc; (c) đường đen đậm đứt quãng gần: đường dẫn nước nam-bắc trong Dự án Chuyển Nước Nam-Bắc / SNWTP / South-North Water Transfer Project; (d) đường đen đậm đứt quãng xa: trong kế hoạch thực hiện. [nguồn: Sơ đồ mô phỏng The Diplomat Oct 23, 2021, với thêm ghi chú của người viết]
GS Vương Hạo (Wang Hao), Chủ tịch Nhóm Chuyên gia trong cuộc Hội thoại về “Sông Cờ Đỏ” – một dự án vĩ đại của Trung Quốc – đã ngạo mạn phát biểu: “Ít nhất trên quy mô ngàn năm / thiên niên kỷ, Dự án Sông Cờ Đỏ sẽ đem lại những lợi ích vượt xa hơn là những tác hại.”
LỊCH SỬ SÔNG CỜ ĐỎ VỚI “TAM TUNG TỨ HOÀNH”
Dự án này được soạn thảo bởi “nhóm nghiên cứu S4679” của Đại học Thanh Hoa / Tsinghua ở Bắc Kinh – được so sánh như một Harvard của Đông phương; do giáo sư Vương Hạo / Wang Hao là kỹ sư trưởng của Viện Nghiên Cứu Tài nguyên Nước và Thuỷ điện của Trung Quốc.
Sông Cờ Đỏ là một hệ thống thuỷ lợi với dòng chảy trọng lực / gravity flow water diversion system, lấy nước từ các con sông trên cao nguyên Tây Tạng [được mệnh danh là “nóc của thế giới” với độ cao trung bình 4.500 m trên mặt biển], dẫn vào một đường kênh chính / main channel đưa nước tới vùng Tân Cương / Xinjiang khô cằn – có khả năng “biến Tân Cương thành một California Made in China xanh tươi trù phú”, đồng thời cũng dùng con sông nhánh Chunfeng dẫn một lượng nước khổng lồ vào lưu vực Turpan tới vùng bắc Tân Cương. [Hình 3a,b]
Công trình thuỷ lợi Sông Cờ Đỏ còn đem nước tới Tân Cương và các tỉnh phía tây bắc như Cam Túc / Gansu, Ninh Hạ / Ningxia. Các tỉnh này nếu có nguồn nước sẽ trở thành một vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất nước. Ước tính là lượng nước cung cấp cho các tỉnh tây bắc sẽ nhiều hơn lưu lượng nước hàng năm của con sông Hoàng Hà / Yellow River đổ ra biển. Dự án này sẽ tạo thêm được 13,3 triệu hectares diện tích canh tác ở Tân Cương và thêm 130.000 km2 các ốc đảo / oasis xanh tươi ở vùng tây bắc Trung Quốc.
Ngoài những lợi ích về canh nông kể trên, Sông Cờ Đỏ còn bảo đảm an toàn nguồn nước cho Trung Quốc. Với Kế hoạch Dự án Chuyển Nước Nam-Bắc / SNWTP / South-North Water Transfer Project, Trung Quốc tạo được một mạng lưới nước / water grid system có tên là “tam tung tứ hoành / 三纵四横 / ba dọc bốn ngang”:
_ Tam tung / sanzhong / ba dọc: là 3 tuyến dẫn nước từ nam lên bắc; 2 tuyến trung và đông đã hoàn thành, tuyến tây đang triển khai. Khi tuyến phía tây này hoàn tất, sẽ có 17 tỉ mét khối nước được chuyển từ thượng nguồn sông Dương Tử sang sông Hoàng Hà ngay từ trên cao nguyên Tây Tạng, có khả năng phục sinh con sông Hoàng (Hà) đang bị cạn kiệt.
_ Tứ hoành / siheng / bốn ngang: là 4 dòng sông chảy từ tây sang đông là: Hoàng Hà (Yellow river), Hoài Hà (Huai river), Dương Tử (Yangtze river) và Hải Hà (Haihe river)
Hệ thống “Tam Tung Tứ Hoành” này sẽ bảo đảm cung cấp nguồn nước cho thủ đô Bắc Kinh và các thị trấn lớn vùng bình nguyên phía bắc Trung Quốc.
Ngoài ra, Sông Cờ Đỏ còn có thêm hai kênh sông Hồng Duyên / Hongyan Hà dẫn nước đến Diên An / Yan’an phía bắc tỉnh Thiểm Tây / Shaanxi, và sông Mạc Bắc / Mobei dẫn nước vào Nội Mông và cả Bắc Kinh. Cũng qua kênh sông Mạc Bắc, Sông Cờ Đỏ cung cấp nguồn nước cho vùng đồng bằng phía bắc Trung Quốc, và qua nhánh sông Hồng Duyên cung cấp nước cho lưu vực Tứ Xuyên / Sichuan Basin. [Hình 3 và 4]
Đây là một bức tranh quy hoạch thuỷ lợi cực lớn – không chỉ tạo ra một hệ thống cấp nước mới cho vùng tây bắc Trung Quốc mà còn kết nối với hệ thống mạng lưới nước quốc gia để có "bảo đảm kép" về mặt chiến lược cung cấp nguồn nước cho Bắc Kinh và vùng bắc Trung Quốc. [1]
VẪN BIỆN HỘ CHO TRUNG QUỐC
Rồi ra, chúng ta sẽ không ngạc nhiên nếu vẫn có một số vị tiến sĩ hay trí thức khoa bảng trong và cả ngoài nước – sẽ hành xử như những luật sư tự nguyện bào chữa cho Bắc Kinh rằng: Đừng đổ lỗi cho Trung Quốc. Họ vẫn chỉ biết dựa vào một con số đơn giản, cho rằng chỉ có 16% số lưu lượng sông Mekong đổ xuống từ Trung Quốc. Và nay, Sông Cờ Đỏ có lấy thêm đi mấy phần trăm % của con số 16% ấy thì nạn hạn hán nếu có xảy ra cũng không phải lỗi Trung Quốc.
Thực tế vào mùa khô khi nước khan hiếm nhất, lượng nước từ Trung Quốc xuống Mekong lên tới 40% và 70%, gấp hai tới bốn lần hơn con số họ cố ý trích dẫn. [nguồn: https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/china-eyes-its-next-prize-mekong]
Và người ta vẫn có thể tự ru ngủ mà bảo rằng: tranh chấp nước “trên nguồn – dưới nguồn / upstream – downstream” bấy lâu vẫn là chuyện bình thường, ngay cả giữa các địa phương trong cùng một quốc gia.
Có cần nhắc với họ không là năm 2016, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng của Việt Nam đã phải lên tiếng cầu cứu xin Trung Quốc xả nước từ con đập Cảnh Hồng / Jinhong để cứu đại hạn nơi ĐBSCL lúc đó, và cuối cùng cũng không đạt hiệu quả nào!
Hạn hán khắc nghiệt nơi ĐBSCL năm 2016, khiến Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng lúc đó phải lên tiếng cầu cứu Trung Quốc cho xả nước từ hồ chứa đập thuỷ điện Cảnh Hồng nhưng không đạt hiệu quả nào.
SÔNG CỜ ĐỎ VỚI TRÁI TIM BIỂN HỒ VÀ ĐBSCL
Tuy dự án Sông Cờ Đỏ S4678 không được công bố chính thức nhưng chắc chắn sẽ gây ra sự quan tâm rộng rãi. Cao nguyên Tây Tạng vốn được coi là một vùng sinh thái trù phú nhưng cũng rất mong manh và dễ bị tổn thương.
Sông Cờ Đỏ chắc chắn làm giảm thêm nguồn nước của các con sông xuyên quốc gia – trong đó có sông Mekong.
Rõ ràng, Sông Cờ Đỏ sẽ đem lại cho Trung Quốc một thứ “siêu quyền lực” bá chủ về nguồn nước / hydro-hegemony trên toàn Châu Á, với “quyền sinh sát tắt mở vòi nước” theo ý mình – nhất là khi Bắc Kinh muốn cho các nước nhỏ “một bài học” – vẫn nói theo ngôn từ của Đặng Tiểu Bình.
Ngoài nước lớn là Ấn Độ, có đủ sức đối trọng với Trung Quốc, hầu như chưa có các quốc gia hạ nguồn nào khác chính thức lên tiếng – Riêng với Uỷ Ban Mekong Việt Nam – 23 phố Hàng Tre Hà Nội, cách ĐBSCL hơn 1.600 km, thì vẫn là sự im lặng hay hoàn toàn bị động.
Vẫn với một khuôn mẫu hành xử bấy lâu, chưa bao giờ Bắc Kinh muốn chia sẻ thông tin / hay muốn thực lòng tham khảo với các quốc gia hạ nguồn về dự án Sông Cờ Đỏ S4679, chắc chắn sẽ có ảnh hưởng huỷ hoại lâu dài đối các dòng sông xuyên quốc gia này.
Theo ước tính của hai tác giả Genevieve Donnellon-May / Đại Học Singapore và Mark Wang / Đại học Melbourne, thì Bắc Kinh có khả năng dùng “vũ khí nước” như một đòn ngoại giao bắt 25% dân số thế giới làm con tin / holding hostage. Khác với những hồ chứa đập thuỷ điện, vừa giữ nước vừa xả nước, Sông Cờ Đỏ là một chiến lược đổi dòng lấy nước – có nghĩa là 100% lượng nước này sẽ bị mất đi – không bao giờ được đền bù, đối với các quốc gia hạ nguồn. [1]
_ Tình trạng “đói lũ” ở ĐBSCL đã xảy ra thường xuyên hơn trong những năm gần đây. Lũ – mùa nước nổi xuống ĐBSCL, phụ thuộc chính vào lượng nước mưa từ thượng nguồn sông Mekong. Nếu mưa ít ở lưu vực trên / upper basin, kéo theo nạn thiếu nước trong hàng trăm các hồ chứa thuỷ điện, thì khi tới mùa mưa nước sẽ bị chặn lại trong các hồ chứa – thay vì lượng nước mưa ấy ồ ạt theo dòng sông xuôi chảy xuống hạ lưu. Hậu quả là sông Mekong sẽ thiếu nước, gây tình trạng hạn hán trên toàn hệ thống sông rạch.
_ Do đó sẽ rất ngây thơ để bảo rằng 16% lưu lượng nước từ Trung Quốc là không đáng kể, và cho rằng các hồ thuỷ điện không tiêu thụ nước. Nhưng khi các hồ thuỷ điện thiếu nước, phải cần thời gian lâu để tích trữ lại lượng nước thiếu vào chuỗi các hồ chứa, những hồ chứa đập thuỷ điện đã “phá vỡ cả một chu kỳ điều hợp thiên nhiên kỳ diệu” của con sông Mekong. Không còn lũ cao / hay đỉnh lũ trong mùa mưa để con sông Tonle Sap có thể chảy ngược dòng vào Biển Hồ, tăng diện tích Biển Hồ lên gấp 5 lần (từ 2.700 km2 mùa khô tới 16.000 km2 mùa mưa). Biển Hồ được ví như một biển dự trữ nước ngọt thiên nhiên khổng lồ tiếp nước cho cả hai vùng châu thổ Tonle Sap / Cam Bốt và ĐBSCL / Việt Nam trong cả hai mùa mưa nắng.
_ Một con sông sinh thái / river ecosystem không đơn giản chỉ có nước mà phải là một dòng chảy bao gồm các sinh vật / biotic (như cây cỏ, rong tảo, sò ốc tôm cá), những vi sinh vật / microorganisms cùng với những vật thể phi sinh khác / abiotic (như cát sỏi phù sa), tất cả cùng tương tác với nhau như một cơ thể sống.
Tác hại của chuỗi đập thủy điện và nay với thêm Con Sông Cờ Đỏ không chỉ cướp nguồn nước mà còn huỷ hoại hệ sinh thái của con sông: chặn nguồn phù sa trong các hồ chứa – mà phù sa là yếu tố bấy lâu bồi đắp tạo dựng nên vùng đồng bằng châu thổ từ hàng bao ngàn năm. Nay cũng nguồn nước ấy khi xuống tới ĐBSCL do “bị đói phù sa”, đã dẫn tới một tiến trình đảo nghịch: thay vì bồi đắp, thì nay lại “ăn đất” gây sạt lở không chỉ các bờ sông mà cả suốt chiều dài 800km vùng ven biển.
_ Rồi còn phải kể tới nạn đất lún do lạm dụng khai thác tầng nước ngầm, cùng với ảnh hưởng của “biến đổi khí hậu” hâm nóng toàn cầu, nước biển dâng, với các hiện tượng El Niño và La Niña khiến các vùng châu thổ là dễ bị tổn thương nhất – trong đó có ĐBSCL, và tất cả đã làm đảo lộn mọi dự đoán về thời tiết thuỷ văn để có thể kịp thời đối phó!
TRUNG QUỐC VẪN LỐI HÀNH XỬ CÔN ĐỒ
Tháng 2 năm 1972, khi TT Nixon viếng thăm Bắc Kinh, bắt tay với Mao Trạch Đông dọn đường cho một Trung Quốc mở cửa; rồi tiếp theo đó với chính sách “Đổi Mới” của Đặng Tiểu Bình, Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng vươn lên như một siêu cường, theo cái nghĩa “nước lớn bá quyền”, và chính Đặng Tiểu Bình đã từng giáng cho Việt Nam một bài học bằng trận chiến tranh đẫm máu nơi biên giới phía bắc (1979).
Và rồi như một chính sách nhất quán, Bắc Kinh đã có một lối hành xử rất côn đồ từ Biển Đông (với Hoàng Sa Trường Sa và với Đường Lưỡi Bò), vào tới đất liền chiếm đoạt nguồn nước, luôn luôn hăm doạ và bắt nạt các “tiểu quốc / nước bé”, bất chấp mọi trật tự và luật pháp quốc tế.
Bằng chứng là mới đây vào tháng 10/2021 Trung Quốc đã ngang nhiên từ chối ký một “hiệp ước chia sẻ nước / water sharing treaty” với các quốc gia hạ nguồn. [1]
Chia sẻ thông tin, chấp nhận đối thoại chân thành, điều mà các chuyên gia thuỷ học Trung Quốc có thể dễ dàng làm nhưng đối lại vẫn là sự vô cảm. Không đối thoại, không có tham khảo, trên mọi dự án lớn liên quan tới toàn vùng, cho dù Bắc Kinh biết rằng cách hành xử ấy sẽ tạo nên những mối quan hệ căng thẳng nhưng họ vẫn bất chấp. Với Trung Quốc ngày nay, chỉ có một tiếng nói của sức mạnh. Cuộc đấu tranh để sinh tồn có thể dẫn tới cuộc chiến tranh vì nước ngay trong thế kỷ 21 này.
NGÔ THẾ VINH
Mekong Delta 1995 – 2022
THAM KHẢO:
1/ _ What’s Behind China’s Latest Mega Hydro-Engineering Project. Genevieve Donnellon-May, Mark Wang. The Diplomat Oct 07, 2021.
_ Red Flag River and China Downstream Neighbors. Genevieve Donnellon-May, Mark Wang. The Diplomat Oct 23, 2021.
2/ Đồng Bằng Sông Cửu Long và Những Bước Phát Triển Tự Huỷ Hoại. Ngô Thế Vinh. Việt Ecology Foundation May 01, 2018
vietecology.org/article/article/299
3/ Mùa Xuân Tây Tạng và Câu Chuyện Những Dòng Sông. Ngô Thế Vinh. Việt Ecology Foundation. Jan 20, 2017
vietecology.org/article/article/197
4/ Thoi Thóp Trái Tim Biển Hồ, Miền Tây Đau Thắt Ngực. Ngô Thế Vinh. Việt Ecology Foundation. Nov 7, 2015
vietecology.org/article/article/122
Nhà văn Ngô Thế Vinh tốt nghiệp y khoa Sài Gòn, chủ bút báo sinh viên Tình thương, y sĩ liên đoàn 81 Biệt Cách Dù, tốt nghiệp thường trú bệnh viện đại học New York, hiện là bác sĩ điều trị tại một bệnh viện nam California. Đã xuất bản 5 tiểu thuyết và một tập truyện. Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng là một dữ kiện tiểu thuyết, Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch là những trang bút ký với nhiều hình ảnh sống động của tác giả qua những chuyến đi thăm các khúc sông thượng nguồn từ Vân Nam, Lào, Thái, Cam Bốt xuống tới ĐBSCL. Là tác giả nhiều bài viết liên quan tới "môi sinh và phát triển" lưu vực sông Mekong.
Source:
https://www.voatiengviet.com/a/vi%E1%BB%85n-c%E1%BA%A3nh-2022-tung-ho%C3%A0nh-v%E1%BB%9Bi-s%C3%B4ng-c%E1%BB%9D-%C4%91%E1%BB%8F-trung-qu%E1%BB%91c-v%E1%BA%AFt-ki%E1%BB%87t-ngu%E1%BB%93n-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-ch%C3%A2u-%C3%A1/6434135.html
Friday, February 11, 2022
Head Injuries
.
https://www.npr.org/2022/02/10/1079966283/bob-saget-head-trauma-concussion
Head injuries are more common than you think
Medical experts say head injuries are very common. Dr. Joshua Marcus, a neurologist specializing in the surgical treatment of brain and spine conditions at Nuvance Health in western Connecticut, said they're responsible for millions of emergency room visits in the U.S. each year.
According to data from the Centers for Disease Control and Prevention, in 2018, more than 220,000 people in the U.S. suffered from traumatic brain injuries (TBI), and more than 60,000 TBI-related deaths were reported in 2019. That's about 165 TBI-related deaths each day.
Those 75 and older had the highest numbers and rates of TBI-related hospitalizations and deaths, accounting for about 32% of TBI-related hospitalizations and 28% of TBI-related deaths, according to the CDC.
However, most head injuries are pretty mild, experts say.
"[The injuries] don't result in serious bleeding on or around the brain and don't result in any significant neurologic injury. And very rarely result in a catastrophe," Marcus said.
The symptoms vary depending on the injury severity
There are a variety of injuries that can happen as a result of experiencing head trauma. They can be mild, such as a bump, a bruise or a cut in the head, according to experts at Johns Hopkins University. Or the injury can be more severe, like a concussion, a deep cut, an open wound, or fractured bones in the skull.
But no matter the injury, there are different symptoms you should look out for after sustaining a head injury.
For mild injuries, individuals could experience symptoms such as sensitivity to noise and light, confusion, fatigue, irritability, a raised or swollen area from a bump or nausea, Sachdev said.
Those with more moderate to severe injuries may experience symptoms such as loss of consciousness, a severe headache lasting for days, repeated nausea and vomiting along with seizures, and more.
Long-term effects can occur if left untreated
Both Sachdev and Marcus urge that if you experience any symptoms after hitting your head that you seek medical care immediately — as untreated head or brain injuries can have long-term effects.
"If repeated head traumas occur, the side effects and complications can mount. But even in the short term from just one injury, you can have long-term effects like concentration trouble, visual difficulty, blurry vision," Marcus said.
In addition, any untreated head trauma can turn fatal due to the possibility of ongoing bleeding or swelling due to increased pressure in the brain, he added.
Overall, experts say it's better to be safe than sorry when it comes to injuries involving the head — emphasizing that in most cases patients will be all right.
"There's no level of concern that's too ridiculous. If you're concerned, go seek care," Sachdev said
Tips for Men in Relationships
https://getpocket.com/explore/item/can-people-change-the-psychological-mbius-strip-that-keeps-us-from-ending-painful-relationships?utm_source=pocket-newtab
https://www.refuge.org.uk/our-work/
https://www.relate.org.uk/sites/default/files/publications/uploads/relate_eharmony_mens_health_report_web.pdf
Relate’s tips for men in relationships
Communication is key. Think
(and talk) about what you want
from your relationship. You can
do this with help from Relate if
it’s hard to do by yourself.
Consider your views around
roles in your relationship.
Are your views in line with your
partner’s? If not, how can you
better align these to make sure
you’re both on the same page?
Help to break down some of the
stigma around mental health
and ask your male friends how
they are. And commit to listening
to them if they want to talk.
Commit to seeking help if you
need it whether that’s with a
partner or on your own.
Be honest with yourself about
what you want and be prepared
to give time and energy to your
relationship if things need
working on.
Think about trying a new hobby
or interest together. It’s fun to
learn something new and will give
you something to talk about.
Make time for each other.
Lockdown has been hard for
many couples. Spending quality
time together as a couple can be
a great way of reminding yourself
why you chose to be together in
the first place.
Men’s Heads and Hearts: A male perspective on dating and relationships in the UK today
Thursday, February 10, 2022
Nguyễn Văn Vĩnh dịch “Bệnh tưởng” của Molière mở đường khai sinh kịch nói Việt Nam
Nguyễn Văn Vĩnh dịch “Bệnh tưởng” của Molière mở đường khai sinh kịch nói Việt Nam
Thu Hằng
Đăng ngày: 07/02/2022 - 08:41
Diễn viên đóng vở kịch Bệnh tưởng (Le Malade imaginaire) của đại văn hào Pháp Molière ngày 25/04/1920 nhân kỉ niệm một năm thành lập Hội Khai-trí tiến-đức (AFIMA), tại Nhà hát thành phố (nay là Nhà hát lớn), Hà Nội, Việt Nam. Ảnh in trong bài viết "Molière chez les Annamites", La Revue Indochinoise, số 5-6, tháng 05-06/1920. © BNF / RetroNews.fr
Năm 2022, đại văn hào Pháp Molière tròn 400 tuổi và cũng đánh dấu 102 năm vở kịch nói đầu tiên được diễn tại Việt Nam. Vở hài kịch Bệnh tưởng (Le Malade imaginaire) của Molière, được ông Nguyễn Văn Vĩnh (15/06/1882 - 02/05/1936) dịch trước đó, đã được diễn tại Hà Nội ngày 25/04/1920, mở đường hình thành nghệ thuật kịch nói ở Việt Nam.
Trong những thập niên đầu thế kỷ XX, chữ quốc ngữ trở thành công cụ nhanh nhất và hiệu quả nhất để du nhập những kiến thức mới vào Việt Nam và Nguyễn Văn Vĩnh ý thức rõ được điều này. Cùng với nhiều học giả đương thời (Phạm Quỳnh, Phạm Duy Tốn, Nguyễn Văn Tố trong “Tứ Hổ Tràng An”), Nguyễn Văn Vĩnh tìm thấy trong văn học Pháp nguồn khai thác vô hạn để làm giầu văn học Việt Nam, cũng như để khuyến khích người dân học quốc ngữ, mà ông từng khẳng định : “Nước Nam ta mai sau này hay dở cũng ở chữ quốc ngữ !”
Chọn hài kịch để dễ phổ biến chữ quốc ngữ
Sau thời gian đầu chọn những tác phẩm kinh điển của Pháp để dịch sang tiếng Việt, như những tiểu luận của Rousseau (Du contrat social - Bàn về khế-ước xã-hội), Montesquieu (L’Esprit des Lois - Vạn-pháp tinh-lý) hoặc Helvétius (Le Traité de l’esprit), Nguyễn Văn Vĩnh hiểu ra rằng những tác phẩm đó quá cao siêu, vượt trình độ của phần đông dân chúng. Ông chuyển hướng dịch những tác phẩm văn học bình dân, dễ hiểu hơn. Và táo bạo hơn, Nguyễn Văn Vĩnh đưa ra ý tưởng “diễn kịch”, một cách để khẳng định khả năng diễn tả của chữ quốc ngữ trong những loại hình nghệ thuật mới.
Bệnh tưởng, do Nguyễn Văn Vĩnh dịch, đã được trình diễn ngày 25/04/1920 tại Nhà hát thành phố (Nhà hát lớn Hà Nội), nhân kỷ niệm một năm ngày thành lập Hội Khai-trí tiến-đức (AFIMA). Phó giáo sư Nguyễn Phương Ngọc (1), giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á (IrAsia), đại học Aix-Marseille, phân tích ý nghĩa sự kiện này :
“Vở kịch đó có cái hay ở điểm đây là lần đầu tiên một vở kịch, gọi là “thoại kịch”, có nghĩa là kịch nói, chứ không phải hát, được trình diễn. Người diễn mặc trang phục theo kiểu châu Âu, đi lại, nói năng như người bình thường. Ngoài ra, những người diễn không phải là diễn viên chuyên nghiệp, vì lúc đó đâu có diễn viên chuyên nghiệp, cho nên các vai nam đều do các hành viên của Hội Khai-trí tiến-đức diễn. Còn hai vai nữ là mời hai diễn viên ở một đoàn tuồng ở Hà Nội tham gia. Bản thân Nguyễn Văn Vĩnh là người đóng vai ông lang ế, tức là ông bác sĩ ở trong vở kịch đó”.
Bệnh tưởng (Le Malade imaginaire) là một trong bốn tác phẩm của Molière được Nguyễn Văn Vĩnh dịch, cùng với Trưởng giả học làm sang (Le Bourgeois gentilhomme), Người biển lận (L’Avare), Giả đạo đức (Tartuffe) và được đăng trên Đông-Dương tạp-chí. Sau đó, bốn tác phẩm này được in trong “Série A” của bộ sưu tập Phổ-thông giáo-khoa-thư xã, xuất bản tại Sài Gòn từ năm 1916, dưới sự chỉ đạo của François-Henri Schneider để cổ vũ giáo dục (2) và sau này, trong bộ sưu tập Danh văn nước Pháp dịch nôm, phụ bản của báo Trung-Bắc tân-văn trong những năm 1920-1921 tại Hà Nội.
Là một người đam mê kịch Pháp, Nguyễn Văn Vĩnh đã bị những tác phẩm của Molière lôi cuốn vì chúng vừa hài hước vừa mang ý nghĩa dạy dỗ. Lời thoại dễ hiểu, dễ nghe là phương tiện hiệu quả để truyền bá chữ quốc ngữ, khác với lựa chọn lúc đó của học giả Phạm Quỳnh. Phó giáo sư Phương Ngọc giải thích tiếp :
“Nguyễn Văn Vĩnh lựa chọn hài kịch, nhất là những vở của Molière là những vở nói về xã hội một cách phê phán, có cái nhìn phê phán, tức là dùng tiếng cười để nói lên những cái xấu, những cái cần phải sửa đổi của xã hội. Còn Phạm Quỳnh không dịch hài kịch. Ông dịch bi kịch, như Le Cid (Lôi-xích) của Corneille chẳng hạn. Theo Phạm Quỳnh, dịch kịch hoặc tiểu thuyết nói chung là phải dịch những tác phẩm có những ý tưởng cao đẹp về Tổ quốc, về yêu nước.
Nguyễn Văn Vĩnh thì rất là khác. Ông có tinh thần phê phán xã hội và dùng cái cười để giúp người xem tự phân tích được những cái xấu trong xã hội. Có lẽ hai lựa chọn đó cũng liên quan đến hai cá tính khác nhau bởi vì Nguyễn Văn Vĩnh có rất nhiều bài báo phê phán xã hội Việt Nam thời đó, những cái gọi là “hủ tục”. Về mặt đó, Nguyễn Văn Vĩnh là người rất gần với tư tưởng duy tân. Trong khi đó, Phạm Quỳnh là người hay nói tới “tồn cổ”, tới “quốc hồn, quốc túy”.
Kể cả trong cách ăn mặc chẳng hạn, Nguyễn Văn Vĩnh phải nói là người rất là trẻ, rất hiện đại, rất là tân học, mặc com-lê, thắt cà vạt. Còn Phạm Quỳnh mặc áo dài theo kiểu truyền thống. Có thể đó là một cách giải thích. Còn các nhà nghiên cứu, các chuyên gia về kịch nói có thể đưa ra những phân tích, những giải thích khác, thì ý đó tôi không được biết rõ lắm.
div class="separator" style="clear: both;">
Học giả, nhà báo, dịch giả Nguyễn Văn Vĩnh (15/06/1882 - 02/05/1936). © RFI / Capture d'écran
Đưa cái mới để đập tan cổ hủ
Nguyễn Văn Vĩnh đã được tiếp xúc với nghệ thuật kịch nói ngày từ năm 1906, trong chuyến sang Marseille, miền nam Pháp, dự Triển lãm Thuộc địa (Exposition coloniale de Marseille). Trong thư đề ngày 27/06/1906 gửi cho người bạn Phạm Duy Tốn, ông viết : “Đêm qua, Đ. T. Kim và tôi đi xem diễn kịch Le Cid ở nhà hát lớn, đi xem không mất tiền, vì có ông Vierge mời.Sướng quá, nhất là tại lần đầu tôi được đi xem diễn một tích hát cổ điển mà chúng ta chỉ mới được đọc thôi. Cách họ ngâm thơ làm cho ta hiểu thêm cái hay của văn chương, cái cao thượng của tình cảm thường thường người ta không được thấy rõ lắm trong khi đọc sách…” (3)
Thất vọng vì hai người bạn đồng hành Đ. T. uể oải, thờ ơ trong buổi diễn nhưng vẫn vờ tán dương, Nguyễn Văn Vĩnh phải thốt lên trong thư : “Người mình bướng quá. Muốn làm cho họ thấy sự tiến bộ, thật là khó quá. Chúng ta không bao giờ chịu nhận chúng ta thua kém các dân tộc khác. Vả lại, nhận tội lỗi của mình, có phải là một sự nhục nhã gì cho cam ! Trong cõi đời này, ai lại chẳng có tính xấu ?... Đối với họ, đem giấu những nết xấu của mình đi, rồi lấy đó làm tính tốt, thế là yêu nước, thế là làm vẻ vang cho nòi giống đó ! ...
Muốn có một lớp người khá, muốn có một lớp người hướng dẫn quốc dân vào con đường khoa học, ta phải mong ở lớp người đến sau, ở những bọn thiếu niên bây giờ. Óc họ chưa bị những thành kiến cổ hủ đồi bại ăn sâu đục thủng. Ngồi mà nghĩ rằng tôi sẽ là người đầu tiên để làm cái công việc đó để mà gây lấy một tương lai tốt đẹp đó, tôi sung sướng vô cùng. Cha mẹ, anh em, vợ con, tất cả đều phải nhòa trước tư tưởng đó để nhường chỗ cho một lòng vui thích êm ái nhất…”.
Sau 14 năm trăn trở, Nguyễn Văn Vĩnh đã thực hiện được mong muốn. Ông đưa kịch nói vào Việt Nam. Theo ông, đây là một “loại hình nghệ thuật mượn nhiều nghệ thuật khác”, như sử dụng văn học để đối thoại, cần âm nhạc và múa để diễn tả những cấp độ khác nhau và hội họa, điêu khắc để trang trí. Nhưng điều lớn hơn cả, đó là “mục tiêu của nghệ thuật này là cho thấy vẻ đẹp của bản chất con người và thái độ của họ trong cộng đồng” (4). Phó giáo sư Phương Ngọc phân tích tiếp ý nghĩa của buổi diễn kịch nói đầu tiên :
“Cần phải nói là vở kịch đó được diễn ở Nhà hát thành phố, tức là địa điểm văn hóa quan trọng nhất, đẹp nhất tại Hà Nội và tại xứ Đông Dương. Vở kịch Bệnh tưởng, khi được biểu diễn ngày 25/04/1920 là vào dịp, cũng rất đặc biệt, là để kỉ niệm một năm ngày thành lập Hội Khai-trí tiến-đức (AFIMA), tức là hội gồm những người có tên có tuổi trong xã hội thời đó, do Phạm Quỳnh, lúc đó là chủ nhiệm báo Nam Phong, đứng ra làm chủ tịch hội.
Vì thế, sự kiện biểu diễn một vở kịch nước ngoài, dưới một hình thức rất mới, tức là nói chứ không phải là hát, do những người không chuyên biểu diễn, thì đó là một sự kiện văn hóa rất có tiếng vang và rất là mới”.
Những lời bình luận tích cực nhanh chóng xuất hiện trên báo chí. Trong bài “Molière chez les Annamites” trên tạp chí La Revue Indochinoise số 5-6 ra tháng 05-06/1920, tác giả M. G. Dufresne “cảm thấy một sức hấp dẫn mới, không có được trong nguyên bản tiếng Pháp - có lẽ không lớn hơn, nhưng với một chất lượng mới” và hoan nghênh sự lựa chọn xác đáng của ông Nguyễn Văn Vĩnh : “Dịch giả hiểu rằng Molière là nguồn kịch Pháp thực thụ, và đối với các nghệ sĩ, hài kịch có nhiều khả năng thành công hơn bị kịch”.
Học giả, nhà báo, dịch giả Nguyễn Văn Vĩnh (15/06/1882 - 02/05/1936). © RFI / Capture d'écran
Mở đường phát triển cho kịch nói Việt Nam
Ông Phạm Quỳnh, chủ bút Nam-Phong tạp-chí, coi ngày 25/04/1920 là một ngày không thể quên trong lịch sử của Hội Khai-trí tiến-đức (AFIMA), trong lịch sử sân khấu và văn học Việt Nam. Sau buổi biểu diễn, Thượng Chi (bút danh của Phạm Quỳnh) đã dành 19 trang trong số 35 của Nam-Phong tạp-chí để giới thiệu “Lịch sử nghề diễn-kịch ở nước Pháp - Bàn về hí-kịch của ông Molière”. Trong lời nói đầu, Phạm Quỳnh viết : “Vả nước ta bây giờ đương giữa lúc muốn sửa-đổi nghề tuồng trong nước, cần phải nên biết lịch-sử và sự-nghiệp các bậc soạn kịch đại-danh như ông Molière”.
Nghệ thuật kịch Việt Nam bước vào một giai đoạn mới, theo phó giáo sư Nguyễn Phương Ngọc :
“Buổi trình diễn vở kịch Bệnh tưởng đó có ảnh hưởng rất tới đời sống văn hóa, văn học, cũng như là nghệ thuật sân khấu Việt Nam nói chung. Tại như này : Rõ ràng là phải có vở kịch được biểu diễn tại Nhà hát thành phố, hiện giờ là Nhà hát lớn, năm 1920 thì sau đó, hơn một năm rưỡi sau, vào ngày 22/10/1921, mới có vở kịch Chén thuốc độc do một tác giả người Việt Nam, Vũ Đình Long, viết bằng tiếng Việt, về một đề tài xã hội lúc đó.
Chén thuốc độc, trước khi được trình diễn, đã được đăng trên tạp chí Hữu-Thanh, là tạp chí của Hội Bắc-Kỳ Công-Nông-Thương đồng-hội, lúc đó do nhà thơ, nhà văn Tản Đà làm chủ nhiệm. Vở kịch Chén thuốc độc được dàn dựng và trình diễn cũng tại Nhà hát thành phố. Sự kiện sân khấu đó cũng là để kỉ niệm một năm ngày thành lập hội Bắc-Kỳ Công-Nông-Thương đồng-hội. Cũng như trước đó năm 1920, vở kịch Chén thuốc độc có tiếng vang rất lớn và sau đó, có thể nói là kịch nói ở Việt Nam đã được chính thức khai sinh.
Có thể nói ngày khai sinh là năm 1920 khi diễn vở kịch Bệnh tưởng hoặc cũng có thể nói là chính thức khai sinh năm 1921 với vở kịch Việt Nam. Theo tôi, cả hai sự kiện đó đều là sự kiện khai sinh ra nghệ thuật sân khấu kịch nói ở Việt Nam”.
*****
(1) Phó giáo sư Nguyễn Phương Ngọc là dịch giả hai tác phẩm La Belle d'Occident của Huỳnh Thị Bảo Hòa và Le Petit Rêve của Tản Đà, do NXB Decrescenzo phát hành tại Pháp.
(2) Corinne Flicker và Nguyễn Phương Ngọc (chủ biên), Théâtres français et vietnamien - Un siècle d’échange (1900-2008) (Kịch Pháp và Việt Nam, một thế kỷ giao lưu (1900-2008), NXB Presses universitaires de Provence, 2014.
Nhiều bản dịch khác của Nguyễn Văn Vĩnh ban đầu được đăng trên Đông-Dương tạp-chí, sau đó được xuất bản trong bộ sưu tập này, như Thơ ngụ ngôn La Fontaine diễn nôm (Les Fables de La Fontaine, 44 truyện), Truyện trẻ con của Perrault tiên-sanh diễn nôm (Les Contes de Perrault), Chàng Gil Blas ở xứ Xăngtizan (Gil Blas de Santillane của Lesage), Qui-li-ve du ký (Les Voyages de Gulliver, J. Swift), Tê-lê-mặc phiêu lưu ký (Les Avantures de Télémaque của Fénelon).
Ngoài ra, Nguyễn Văn Vĩnh còn dịch nhiều tác phẩm khác : Ba người lính ngự lâm (Les Trois Mousquetaires, Alenxandre Dumas), Mai-nương Lệ-cốt (Manon Lescaut của cha Antoine-François Prévost), Tấm da lừa (La Peau de chagrin, Balzac), Những người khốn khổ (Les Misérables, Victor Hugo), Rabelais (Emile Vayrac), Le Parfum des humanités (Emile Vayrac)… Truyện các danh nhân Hi Lạp La Mã dồi nhau (Les Vies parallèles des hommes illustres de la Grèce et de Rome của Plutarque), Tục-Ca-Lệ (Turcaret, Alain-René Lesage)
(3) Vũ Bằng, “Tưởng nhớ một bực thầy : Quan-Thành Nguyễn Văn Vĩnh”, Tạp chí Văn học, số 111, Saigon, 8-31 (tra cứu ngày 06/02/2022).
(4) Nguyễn Văn Vĩnh, “Nghề diễn-kịch bên Đại Pháp”, Đông-Dương tạp-chí, số 18 (bản mới).
Source:
https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-vi%E1%BB%87t-nam/20220207-nguyen-van-vinh-dua-vo-kich-benh-tuong-cua-moliere-khai-sinh-kich-noi-viet-nam
Related Links:
https://www.rfi.fr/vi/khoa-hoc/20120627-di-cao-cua-van-hao-nguyen-van-vinh-con-o-trong-tinh-trang-tan-mat
https://www.rfi.fr/vi/viet-nam/20151127-nguyen-van-vinh-va-to-dang-co-tung-bao-trong-boi-canh-xa-hoi-bac-ky-dau-the-ky-xx-0
https://www.rfi.fr/vi/viet-nam/20150731-nong-co-min-dam-to-bao-kinh-te-dau-tien-cua-viet-nam

Subscribe to:
Posts (Atom)





